200 mm Sabit Odak Uzaklığına Sahip Objektif Kullanımı Eğitimi (Bölüm B): Objektif Yapısı ve Kenar Kararması Kontrolleri200 mm Sabit Odak Uzaklığına Sahip Objektif Kullanımı Eğitimi (Bölüm B): Objektif Yapısı ve Kenar Kararması Kontrolleri
1. Giriş1. Giriş
Bir fotoğraf makinesi objektifi, diyafram (aynı zamanda diyafram açıklığı olarak da adlandırılır) aracılığıyla optik sisteme ne kadar ışığın gireceğini kontrol eder. Diyafram, üst üste binen metal yapraklar tarafından oluşturulan değişken bir açıklıktır. Şekil (??), tamamen açık konumdan neredeyse kapalı konuma kadar çeşitli ayarlarda fotoğraf makinesi tarzı bir diyaframı göstermektedir. Diyafram kapandıkça açıklık küçülür ve şekli giderek yaprakların geometrisi tarafından belirlenir. Bu, doğrudan hangi ışınların objektiften geçmesine ve dedektöre ulaşmasına izin verildiğini etkiler.Bir fotoğraf makinesi objektifi, diyafram (aynı zamanda diyafram açıklığı olarak da adlandırılır) aracılığıyla optik sisteme ne kadar ışığın gireceğini kontrol eder. Diyafram, üst üste binen metal yapraklar tarafından oluşturulan değişken bir açıklıktır. Şekil (??), tamamen açık konumdan neredeyse kapalı konuma kadar çeşitli ayarlarda fotoğraf makinesi tarzı bir diyaframı göstermektedir. Diyafram kapandıkça açıklık küçülür ve şekli giderek yaprakların geometrisi tarafından belirlenir. Bu, doğrudan hangi ışınların objektiften geçmesine ve dedektöre ulaşmasına izin verildiğini etkiler.
Diyaframı geniş açmak, optik sisteme daha fazla ışığın girmesini sağlayarak daha parlak bir görüntü oluşturur. Ancak bu durumda, ışınların çoğu merceğin dış bölgelerinden geçer ve bu bölgelerde genellikle sapmalar daha belirgindir, bu da daha fazla bozulmaya ve daha az netliğe yol açar. Diyaframı daraltmak, ışınları merceğin merkez kısmıyla sınırlar ve bu genellikle daha net bir görüntü oluşturur, ancak parlaklık azalır. Uygulamada bu, daha düşük netliğe sahip parlak bir görüntü ile daha iyi netliğe sahip daha karanlık bir görüntü arasında bir denge oluşturur.Diyaframı geniş açmak, optik sisteme daha fazla ışığın girmesini sağlayarak daha parlak bir görüntü oluşturur. Ancak bu durumda, ışınların çoğu merceğin dış bölgelerinden geçer ve bu bölgelerde genellikle sapmalar daha belirgindir, bu da daha fazla bozulmaya ve daha az netliğe yol açar. Diyaframı daraltmak, ışınları merceğin merkez kısmıyla sınırlar ve bu genellikle daha net bir görüntü oluşturur, ancak parlaklık azalır. Uygulamada bu, daha düşük netliğe sahip parlak bir görüntü ile daha iyi netliğe sahip daha karanlık bir görüntü arasında bir denge oluşturur.
Bu bölümde, yalnızca 3 boyutlu ışın yolları ve dedektör görüntüsünü kullanarak, pratik bir ön değerlendirme iş akışı oluşturuyoruz ve bu iş akışı sayesinde aşağıdaki üç soruya görsel olarak yanıt arıyoruz: (i) diyaframın konumu neresi ve hangi ışınlara izin veriyor, (ii) paraksiyel (ana) ışınlar, kenar ışınlarından nasıl farklılaşıyor ve (iii) optik sistemin eksen dışı performansını olumsuz etkileyecek herhangi bir kırpma veya kenar kararması mevcut mu?Bu bölümde, yalnızca 3 boyutlu ışın yolları ve dedektör görüntüsünü kullanarak, pratik bir ön değerlendirme iş akışı oluşturuyoruz ve bu iş akışı sayesinde aşağıdaki üç soruya görsel olarak yanıt arıyoruz: (i) diyaframın konumu neresi ve hangi ışınlara izin veriyor, (ii) paraksiyel (ana) ışınlar, kenar ışınlarından nasıl farklılaşıyor ve (iii) optik sistemin eksen dışı performansını olumsuz etkileyecek herhangi bir kırpma veya kenar kararması mevcut mu?
2. Durak yerini bulun ve açık olup olmadığını kontrol edin.2. Durak yerini bulun ve açık olup olmadığını kontrol edin.
3B görüntüde, diyafram/açıklık nesnesini bulun (genellikle dairesel bir açıklığı olan bir plaka). Sahneyi, ışınların yaklaştığını ve diyaframden geçtiğini görebileceğiniz şekilde döndürün (??). Bu diyafram, merceğin görüntüye ne kadar ışık iletebildiğini anlamak için en uygun yerdir. Diyaframdan önceki tüm optik elemanlar aydınlatılmış olsa da, yalnızca açıklıktan geçen ışınların sistemin geri kalanından geçmesine ve dedektöre ulaşmasına izin verilir. Optik terimlerle ifade etmek gerekirse, diyafram sistemin giriş açıklığını ve dolayısıyla sayısal açıklığını tanımlar.3B görüntüde, diyafram/açıklık nesnesini bulun (genellikle dairesel bir açıklığı olan bir plaka). Sahneyi, ışınların yaklaştığını ve diyaframden geçtiğini görebileceğiniz şekilde döndürün (??). Bu diyafram, merceğin görüntüye ne kadar ışık iletebildiğini anlamak için en uygun yerdir. Diyaframdan önceki tüm optik elemanlar aydınlatılmış olsa da, yalnızca açıklıktan geçen ışınların sistemin geri kalanından geçmesine ve dedektöre ulaşmasına izin verilir. Optik terimlerle ifade etmek gerekirse, diyafram sistemin giriş açıklığını ve dolayısıyla sayısal açıklığını tanımlar.
d0 değerini, ışın demetinin kenarlardan kesilmeye başladığını görene kadar azaltın (gözle yapılan iyi bir ayar, ışınların yaklaşık yarısının göz bebekçik testinde reddedildiği noktadır).Diyaframı ayarlama: d0 değerini, ışın demetinin kenarlardan kesilmeye başladığını görene kadar azaltın (gözle yapılan iyi bir ayar, ışınların yaklaşık yarısının göz bebekçik testinde reddedildiği noktadır).Eğer ışığın geçişini engelleyecek şekilde perde şu anda kapalıysa, perde nesnesine sağ tıklayın ve "Ağ Düzenleyici"yi (??) seçin. Bu, resimde gösterilen diyafram ağ düzenleyicisini açar. Bu düzenleyicide, d0 parametresi, ışığın geçebileceği açıklığın çapını kontrol eder. d0 değerini artırmak, açıklığı genişletir ve daha fazla ışın geçmesine izin verir; azaltmak ise sistemi sınırlar. Pratik bir başlangıç noktası olarak, d0'ü yaklaşık 0.035 değerine veya kare açıklığın dış yarıçapını belirleyen d1 değerinin hemen altına ayarlayın.Eğer ışığın geçişini engelleyecek şekilde perde şu anda kapalıysa, perde nesnesine sağ tıklayın ve "Ağ Düzenleyici"yi (??) seçin. Bu, resimde gösterilen diyafram ağ düzenleyicisini açar. Bu düzenleyicide, d0 parametresi, ışığın geçebileceği açıklığın çapını kontrol eder. d0 değerini artırmak, açıklığı genişletir ve daha fazla ışın geçmesine izin verir; azaltmak ise sistemi sınırlar. Pratik bir başlangıç noktası olarak, d0'ü yaklaşık 0.035 değerine veya kare açıklığın dış yarıçapını belirleyen d1 değerinin hemen altına ayarlayın.
Kontrol noktasıKontrol noktası
- Modelde belirtilmemiş olsa bile, hangi fiziksel nesnenin diyafram açıklığını kontrol eden parça olarak işlev gördüğünü belirleyebilmelisiniz.Modelde belirtilmemiş olsa bile, hangi fiziksel nesnenin diyafram açıklığını kontrol eden parça olarak işlev gördüğünü belirleyebilmelisiniz.
- Daha önce kullanılan merceklerden geçen ışınların, sonraki aşamalarda neden yine de bloke edilebileceğini açıklayabilmelisiniz.Daha önce kullanılan merceklerden geçen ışınların, sonraki aşamalarda neden yine de bloke edilebileceğini açıklayabilmelisiniz.
- Bu durdurucu noktayı gösterip şunu söyleyebilmelisiniz: “Bu tek nesne, tüm sistem için kabul edilen ışın konisini tanımlar.”Bu durdurucu noktayı gösterip şunu söyleyebilmelisiniz: “Bu tek nesne, tüm sistem için kabul edilen ışın konisini tanımlar.”
2. Paraksiyal, ana ve kenar ışın demetlerini karşılaştırın.2. Paraksiyal, ana ve kenar ışın demetlerini karşılaştırın.
Bir merceği "okumanın" en hızlı yolu, ışığın merceğin merkezinden geçerken (merkeze yakın bir ışın demeti) nasıl davrandığı ile merceğin kenarına yakın bir noktadan sisteme girerken nasıl davrandığını karşılaştırmaktır. Optik terminolojisiyle ifade edersek, merkeze yakın (veya ana ışın davranışı) ışın demetini, merceğin kenarına yakın (veya kenar ışın davranışı) bir ışın demetiyle karşılaştırıyoruz. Genel olarak, merceğin merkezine yakın bir noktadan geçen ışınlar, merceğin kenarından geçen ışınlara göre daha az bozulmaya uğrar. Bunun nedeni, merceğin kenarına yakın bir noktadan giren ışınların, optik eksene yönlendirilmesi için daha fazla bükülmesi gerekmesidir. İki farklı deneme yapacaksınız; bu denemeler sadece ışın demetinin merceğin ön yüzüne nereden girdiğiyle farklılık gösterecektir. Temel, eksen üzerindeki durumla başlayın: ışın demetini simülasyon penceresinin merkezine yerleştirin ve "çalıştır" düğmesine tıklayın. Işık, sistemden sorunsuz bir şekilde geçmeli ve dedektör üzerinde kompakt bir görüntü oluşturmalıdır (??). Klasik optik terminolojisinde, merkeze yakın bu ışın demeti, ana ışın (paraksiyal) davranışını temsil eder.Bir merceği "okumanın" en hızlı yolu, ışığın merceğin merkezinden geçerken (merkeze yakın bir ışın demeti) nasıl davrandığı ile merceğin kenarına yakın bir noktadan sisteme girerken nasıl davrandığını karşılaştırmaktır. Optik terminolojisiyle ifade edersek, merkeze yakın (veya ana ışın davranışı) ışın demetini, merceğin kenarına yakın (veya kenar ışın davranışı) bir ışın demetiyle karşılaştırıyoruz. Genel olarak, merceğin merkezine yakın bir noktadan geçen ışınlar, merceğin kenarından geçen ışınlara göre daha az bozulmaya uğrar. Bunun nedeni, merceğin kenarına yakın bir noktadan giren ışınların, optik eksene yönlendirilmesi için daha fazla bükülmesi gerekmesidir. İki farklı deneme yapacaksınız; bu denemeler sadece ışın demetinin merceğin ön yüzüne nereden girdiğiyle farklılık gösterecektir. Temel, eksen üzerindeki durumla başlayın: ışın demetini simülasyon penceresinin merkezine yerleştirin ve "çalıştır" düğmesine tıklayın. Işık, sistemden sorunsuz bir şekilde geçmeli ve dedektör üzerinde kompakt bir görüntü oluşturmalıdır (??). Klasik optik terminolojisinde, merkeze yakın bu ışın demeti, ana ışın (paraksiyal) davranışını temsil eder.
Ardından, ışın demetinin yönünü değiştirmeden, kaynak noktayı öyle ayarlayın ki ışın demeti ilk elemanın kenarına yakın bir yerden girsin. Buna "kenar durumu" denir; burada ışınlar göz bebeğinin kenarına yakın bir yerden girer. Bu eğitimde, aynı fikrin iki farklı görünümünü kullanacaksınız: yandan görünüm (??) ve üstten görünüm (??).Ardından, ışın demetinin yönünü değiştirmeden, kaynak noktayı öyle ayarlayın ki ışın demeti ilk elemanın kenarına yakın bir yerden girsin. Buna "kenar durumu" denir; burada ışınlar göz bebeğinin kenarına yakın bir yerden girer. Bu eğitimde, aynı fikrin iki farklı görünümünü kullanacaksınız: yandan görünüm (??) ve üstten görünüm (??).
Bu kenar ışınları, pupilanın kenarına yakın (optik eksenin merkezinden uzak) bir noktadan geçer ve bu nedenle optiğin en belirgin şekilde bozulmuş bölgelerinden geçer. Burada tamamen kusursuz bir sonuç elde etmeye çalışmıyorsunuz; sadece modeli, farklı ışın gruplarının nasıl davrandığını göstermeye zorluyorsunuz. Her çalıştırmadan sonra detector0/RAY_image.csv'i açın ve izleri karşılaştırın. Merkezdeki (ana ışın) ışın demeti genellikle kompakt ve simetrik görünmelidir; kenar ışınlarında ise genellikle asimetri, bulanıklık ve kesme ilk olarak görülür.Bu kenar ışınları, pupilanın kenarına yakın (optik eksenin merkezinden uzak) bir noktadan geçer ve bu nedenle optiğin en belirgin şekilde bozulmuş bölgelerinden geçer. Burada tamamen kusursuz bir sonuç elde etmeye çalışmıyorsunuz; sadece modeli, farklı ışın gruplarının nasıl davrandığını göstermeye zorluyorsunuz. Her çalıştırmadan sonra detector0/RAY_image.csv'i açın ve izleri karşılaştırın. Merkezdeki (ana ışın) ışın demeti genellikle kompakt ve simetrik görünmelidir; kenar ışınlarında ise genellikle asimetri, bulanıklık ve kesme ilk olarak görülür.
3. Görüntüdeki aşırı parlaklık ve kenar kararması sorunlarını görsel olarak tespit edin.3. Görüntüdeki aşırı parlaklık ve kenar kararması sorunlarını görsel olarak tespit edin.
Daha keskin, daha belirgin bir görüntü elde etmek için diyafram kapatıldığında, yaygın bir yan etki olarak görüntünün kenarlarında ışık azalması görülebilir; bu olaya kenar kararması (vignetting) denir ve bir örneği ??'de görülebilir. Kesme (clipping) ise ışınların fiziksel olarak bir diyafram veya lens kenarı tarafından engellenmesi ve algılayıcıya ulaşamaması durumunu ifade eder. Her iki etki de, ışınlara küçük bir açıyla yön verildiğinde daha kolay fark edilebilir. OghmaNano'da bu genellikle ışık kaynağı düzenleyicisindeki Rotate Phi gibi bir döndürme parametresi kullanılarak yapılır. Işık kaynağını düzenlemek için, ışık kaynağına sağ tıklayın ve "Nesneyi Düzenle"yi seçin (??). Bu, ışık kaynağı düzenleyicisini açar ve burada Rotate Phi değerini ayarlayabilirsiniz (örneğin, 8 dereceye) (??).Daha keskin, daha belirgin bir görüntü elde etmek için diyafram kapatıldığında, yaygın bir yan etki olarak görüntünün kenarlarında ışık azalması görülebilir; bu olaya kenar kararması (vignetting) denir ve bir örneği ??'de görülebilir. Kesme (clipping) ise ışınların fiziksel olarak bir diyafram veya lens kenarı tarafından engellenmesi ve algılayıcıya ulaşamaması durumunu ifade eder. Her iki etki de, ışınlara küçük bir açıyla yön verildiğinde daha kolay fark edilebilir. OghmaNano'da bu genellikle ışık kaynağı düzenleyicisindeki Rotate Phi gibi bir döndürme parametresi kullanılarak yapılır. Işık kaynağını düzenlemek için, ışık kaynağına sağ tıklayın ve "Nesneyi Düzenle"yi seçin (??). Bu, ışık kaynağı düzenleyicisini açar ve burada Rotate Phi değerini ayarlayabilirsiniz (örneğin, 8 dereceye) (??).
Rotate Phi ayarını yaptıktan sonra, açılı ışın demetini mercek yığınının ortasına yerleştirin ve işlemi tekrar başlatın (??). Artık ışın demetinin, kontrol altında tutulan bir açıyla sistem içinde ilerlediğini göreceksiniz; bu da ışınların nerede yansıtıldığını belirlemeyi çok daha kolay hale getirir.Rotate Phi ayarını yaptıktan sonra, açılı ışın demetini mercek yığınının ortasına yerleştirin ve işlemi tekrar başlatın (??). Artık ışın demetinin, kontrol altında tutulan bir açıyla sistem içinde ilerlediğini göreceksiniz; bu da ışınların nerede yansıtıldığını belirlemeyi çok daha kolay hale getirir.
Bir sonraki çalıştırma için, lenslerin katı görüntüleme özelliğini kapatın, böylece ışınların camın içindeki yolunu görebilirsiniz. Bir lenste sağ tıklayın, ardından Görüntü menüsüne gidin ve Katı Görüntüyü Göster seçeneğinin işaretini kaldırın (??). Ardından yeniden çalıştırın (veya mevcut ışınları inceleyin) ve ışın demetinin yüzeyden yüzeye nasıl yönlendirildiğini inceleyin (??).Bir sonraki çalıştırma için, lenslerin katı görüntüleme özelliğini kapatın, böylece ışınların camın içindeki yolunu görebilirsiniz. Bir lenste sağ tıklayın, ardından Görüntü menüsüne gidin ve Katı Görüntüyü Göster seçeneğinin işaretini kaldırın (??). Ardından yeniden çalıştırın (veya mevcut ışınları inceleyin) ve ışın demetinin yüzeyden yüzeye nasıl yönlendirildiğini inceleyin (??).
Şimdi, 2. Bölümde açıklandığı gibi, göz bebeğinin kenarına yerleştirilmiş bir nesne için aynı incelemeyi tekrarlayın, ancak aynı görüş açısını koruyun. Bu kombinasyon (görüş açısı + kenar ışınları), görüntüde kararma sorunlarının ilk olarak ortaya çıktığı yerdir. Işınlar kaybolursa, göreviniz bunların nerede engellendiğini belirlemektir: diyaframın kendisi, mekanik bir gövde veya bir lens elemanının açık açıklık sınırı.Şimdi, 2. Bölümde açıklandığı gibi, göz bebeğinin kenarına yerleştirilmiş bir nesne için aynı incelemeyi tekrarlayın, ancak aynı görüş açısını koruyun. Bu kombinasyon (görüş açısı + kenar ışınları), görüntüde kararma sorunlarının ilk olarak ortaya çıktığı yerdir. Işınlar kaybolursa, göreviniz bunların nerede engellendiğini belirlemektir: diyaframın kendisi, mekanik bir gövde veya bir lens elemanının açık açıklık sınırı.
Artık yapabilecekleriniz (B Bölümü)Artık yapabilecekleriniz (B Bölümü)
- Diyafram açıklığını bulun (etiketine bakarak değil, işlevine göre) ve bunun neden tüm sistem için kabul edilebilir ışın konisini genel olarak nasıl belirlediğini açıklayın.Diyafram açıklığını bulun (etiketine bakarak değil, işlevine göre) ve bunun neden tüm sistem için kabul edilebilir ışın konisini genel olarak nasıl belirlediğini açıklayın.
- Öğrenci yüzeyinden örnekleme yaparak ışın gruplarını bilinçli bir şekilde seçin: diğer tüm ayarları sabit tutarak, temiz bir yakın eksenli ışın grubu (ana/paraksiyel davranış) ve eşleştirilmiş bir öğrenci kenarı ışın grubu (kenar davranışı) oluşturun.Öğrenci yüzeyinden örnekleme yaparak ışın gruplarını bilinçli bir şekilde seçin: diğer tüm ayarları sabit tutarak, temiz bir yakın eksenli ışın grubu (ana/paraksiyel davranış) ve eşleştirilmiş bir öğrenci kenarı ışın grubu (kenar davranışı) oluşturun.
- Metrikler kullanmadan, 3 boyutlu ışın yollarını ve dedektör izlerini (simetri, bulanıklık ve enerjinin nerede kaybolduğu) karşılaştırarak, "verimlilik ile keskinlik" arasındaki dengeyi belirleyin.Metrikler kullanmadan, 3 boyutlu ışın yollarını ve dedektör izlerini (simetri, bulanıklık ve enerjinin nerede kaybolduğu) karşılaştırarak, "verimlilik ile keskinlik" arasındaki dengeyi belirleyin.
- Kenar kararması ile kırpma arasındaki farkı ayırt edin: Kenar kararması, görüntünün kenarlarında kademeli bir şekilde azalan bir etki olarak görülürken, kırpma ise ışınların bir diyafram veya lensin kenarı tarafından fiziksel olarak engellendiği yerlerde keskin sınırlar oluşturur.Kenar kararması ile kırpma arasındaki farkı ayırt edin: Kenar kararması, görüntünün kenarlarında kademeli bir şekilde azalan bir etki olarak görülürken, kırpma ise ışınların bir diyafram veya lensin kenarı tarafından fiziksel olarak engellendiği yerlerde keskin sınırlar oluşturur.
Genel bir kural olarak — sorunların ilk olarak nerede ortaya çıktığına bakınGenel bir kural olarak — sorunların ilk olarak nerede ortaya çıktığına bakın
- Kenar bölgelerindeki ışınlar, eksen çevresindeki ışınlardan önce oluşan sapmaları ve kırılmaları ortaya çıkarır.Kenar bölgelerindeki ışınlar, eksen çevresindeki ışınlardan önce oluşan sapmaları ve kırılmaları ortaya çıkarır.
- Dar görüş açılı çekimlerde, merkeze odaklanmış çekimlere göre daha belirgin bir kenar kararması (vinyetleme) görülür.Dar görüş açılı çekimlerde, merkeze odaklanmış çekimlere göre daha belirgin bir kenar kararması (vinyetleme) görülür.
- Ayak izindeki keskin kenarlar genellikle kırpma olduğunu gösterir; yumuşak geçişler ise genellikle kenar kararması olduğunu gösterir.Ayak izindeki keskin kenarlar genellikle kırpma olduğunu gösterir; yumuşak geçişler ise genellikle kenar kararması olduğunu gösterir.
- Eğer aynı anda birden fazla şeyi değiştirirseniz, nedenin ne olduğunu belirleme yeteneğinizi kaybedersiniz.Eğer aynı anda birden fazla şeyi değiştirirseniz, nedenin ne olduğunu belirleme yeteneğinizi kaybedersiniz.
- Bu temel kontrollerin beklenen şekilde çalıştığından emin olana kadar lens optimizasyonu yapmayın.Bu temel kontrollerin beklenen şekilde çalıştığından emin olana kadar lens optimizasyonu yapmayın.
👉 Bir sonraki adım: Bölüm C'ye devam edin; burada Cooke Triplet ve modern 200 mm prime lensleri karşılaştırılacaktır.👉 Bir sonraki adım: Bölüm C'ye devam edin; burada Cooke Triplet ve modern 200 mm prime lensleri karşılaştırılacaktır.
Optik sistemler ve ışın izleme simülasyonları hakkında genel bir bilgi için Optik sistemler ve ışın izleme genel bakış bölümüne bakın.Optik sistemler ve ışın izleme simülasyonları hakkında genel bir bilgi için Optik sistemler ve ışın izleme genel bakış bölümüne bakın.