Elektro-Termal Simülasyon Eğitimi: OghmaNano'da Kendiliğinden Isınma (1. Bölüm)Elektro-Termal Simülasyon Eğitimi: OghmaNano'da Kendiliğinden Isınma (1. Bölüm)
1. Giriş1. Giriş
Kendi kendini ısıtma, elektronik ve optoelektronik cihazların çalışmasında belirleyici bir özelliktir. Akım her geçtiğinde, elektrik enerjisi dağılır ve ısıya dönüştürülür, bu da cihazın yerel sıcaklığını artırır. Bu sıcaklık artışı, malzeme parametrelerinin sıcaklığa olan güçlü bağımlılığı aracılığıyla doğrudan iletime, rekombinasyona ve tuzaklanmaya etki eder. Elektro-termal simülasyon, bu birleşik elektrik-termal problemin tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlar.Kendi kendini ısıtma, elektronik ve optoelektronik cihazların çalışmasında belirleyici bir özelliktir. Akım her geçtiğinde, elektrik enerjisi dağılır ve ısıya dönüştürülür, bu da cihazın yerel sıcaklığını artırır. Bu sıcaklık artışı, malzeme parametrelerinin sıcaklığa olan güçlü bağımlılığı aracılığıyla doğrudan iletime, rekombinasyona ve tuzaklanmaya etki eder. Elektro-termal simülasyon, bu birleşik elektrik-termal problemin tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlar.
Pratikte, kendi kendini ısıtma, aynı anda etkileşimde bulunan çeşitli fiziksel mekanizmaların bir sonucu olarak ortaya çıkar. Taşıyıcı akışı ile oluşan ısıtma, yük taşıyıcılarının uzaysal olarak değişen bant kenarı enerjileri boyunca hareket etmesiyle elektrik enerjisini ısıya dönüştürür; bu, hem homojen bölgelerdeki Joule ısınmasını hem de arayüzlerdeki Peltier ısınmasını veya soğutmasını içerir. Taşıyıcı rekombinasyonu, elektronik enerjiyi doğrudan kafes yapısına aktarırken, ek ısı, parazitik seri ve paralel kayıplar nedeniyle oluşur. Bu nedenle, cihazın belirli bir gerilim altında nasıl davrandığını doğru bir şekilde analiz etmek, tüm ısı üretim terimlerinin, elektrik çözümünden tutarlı bir şekilde değerlendirilmesini ve ardından bir termal difüzyon modeli aracılığıyla geri beslenmesini gerektirir.Pratikte, kendi kendini ısıtma, aynı anda etkileşimde bulunan çeşitli fiziksel mekanizmaların bir sonucu olarak ortaya çıkar. Taşıyıcı akışı ile oluşan ısıtma, yük taşıyıcılarının uzaysal olarak değişen bant kenarı enerjileri boyunca hareket etmesiyle elektrik enerjisini ısıya dönüştürür; bu, hem homojen bölgelerdeki Joule ısınmasını hem de arayüzlerdeki Peltier ısınmasını veya soğutmasını içerir. Taşıyıcı rekombinasyonu, elektronik enerjiyi doğrudan kafes yapısına aktarırken, ek ısı, parazitik seri ve paralel kayıplar nedeniyle oluşur. Bu nedenle, cihazın belirli bir gerilim altında nasıl davrandığını doğru bir şekilde analiz etmek, tüm ısı üretim terimlerinin, elektrik çözümünden tutarlı bir şekilde değerlendirilmesini ve ardından bir termal difüzyon modeli aracılığıyla geri beslenmesini gerektirir.
Bu nedenle, bir elektro-termal simülasyon, birbirleriyle etkileşim halinde olan iki çözümden oluşur; bu durum, elektriksel ve termal problemlerin genellikle çok farklı fiziksel ölçeklerde çalıştığı gerçeğini yansıtır.Bu nedenle, bir elektro-termal simülasyon, birbirleriyle etkileşim halinde olan iki çözümden oluşur; bu durum, elektriksel ve termal problemlerin genellikle çok farklı fiziksel ölçeklerde çalıştığı gerçeğini yansıtır.
- tamamen birbirine bağlı elektrik akımı çözümü (sürüklenme-difüzyon, Poisson, rekombinasyon ve tuzaklar), genellikle cihazın elektriksel olarak aktif bölgesinde sınırlı olarak uygulanır vetamamen birbirine bağlı elektrik akımı çözümü (sürüklenme-difüzyon, Poisson, rekombinasyon ve tuzaklar), genellikle cihazın elektriksel olarak aktif bölgesinde sınırlı olarak uygulanır ve
- Bu, kafes sıcaklık alanı için termal difüzyon çözümü olup, aktif bölgeden çok daha uzağa, temas noktalarına, altyapılara ve ısı emicilere kadar uzanabilir.Bu, kafes sıcaklık alanı için termal difüzyon çözümü olup, aktif bölgeden çok daha uzağa, temas noktalarına, altyapılara ve ısı emicilere kadar uzanabilir.
OghmaNano'da uygulanan eşleme stratejisi ??'de gösterilmektedir. Belirli bir uygulanan voltajda, elektrik denklemleri mevcut sıcaklık alanı kullanılarak çözülür. Ardından ısı üretimi terimleri değerlendirilir ve termal çözümleyiciye aktarılır; bu çözümleyici, kafes sıcaklığını günceller. Bu dış yineleme, hem elektriksel hem de termal artıkların yakınsama kriterlerini karşılayana kadar devam eder.OghmaNano'da uygulanan eşleme stratejisi ??'de gösterilmektedir. Belirli bir uygulanan voltajda, elektrik denklemleri mevcut sıcaklık alanı kullanılarak çözülür. Ardından ısı üretimi terimleri değerlendirilir ve termal çözümleyiciye aktarılır; bu çözümleyici, kafes sıcaklığını günceller. Bu dış yineleme, hem elektriksel hem de termal artıkların yakınsama kriterlerini karşılayana kadar devam eder.
Bu eğitimde, tam olarak entegre bir elektro-termal simülasyon çalıştıracak, aktif ısıtma mekanizmalarını belirleyecek ve uygulanan voltajla birlikte kafes sıcaklığının nasıl değiştiğini inceleyeceksiniz. Bu, elektro-termal iş akışını oluşturacak ve B Bölümünde daha ayrıntılı termal ağlar, sınır koşulları ve mekânsal ısı dağılımı analizleriyle genişletilecektir.Bu eğitimde, tam olarak entegre bir elektro-termal simülasyon çalıştıracak, aktif ısıtma mekanizmalarını belirleyecek ve uygulanan voltajla birlikte kafes sıcaklığının nasıl değiştiğini inceleyeceksiniz. Bu, elektro-termal iş akışını oluşturacak ve B Bölümünde daha ayrıntılı termal ağlar, sınır koşulları ve mekânsal ısı dağılımı analizleriyle genişletilecektir.
2. Termal örneği açın.2. Termal örneği açın.
Ana OghmaNano penceresinden, "Yeni simülasyon" seçeneğine tıklayın. Cihaz kitaplığında, "Termal simülasyon" seçeneğine (sol alttaki küçük mum simgesi, ??'de gösterildiği gibi) çift tıklayın. Bu, termal modeli ve çözümleyici bağlantısı önceden yapılandırılmış, eksiksiz bir elektro-termal örnek proje yükler. Örnek açıldıktan sonra, ana simülasyon arayüzü görüntülenir (??). Cihaz, enjeksiyon, taşıma ve rekombinasyon özelliklerine sahip çok katmanlı bir diyot yığınıdır; bu, gerçekçi akım yoğunlukları ve gerilim altında ölçülebilir kendi kendine ısınma ürettiği için seçilmiştir. Burada kullanılan malzemeler organik bir yapıya karşılık gelse de, örneğin amacı, malzemeye özgü fizik yerine, elektro-termal iş akışının kendisini göstermektir.Ana OghmaNano penceresinden, "Yeni simülasyon" seçeneğine tıklayın. Cihaz kitaplığında, "Termal simülasyon" seçeneğine (sol alttaki küçük mum simgesi, ??'de gösterildiği gibi) çift tıklayın. Bu, termal modeli ve çözümleyici bağlantısı önceden yapılandırılmış, eksiksiz bir elektro-termal örnek proje yükler. Örnek açıldıktan sonra, ana simülasyon arayüzü görüntülenir (??). Cihaz, enjeksiyon, taşıma ve rekombinasyon özelliklerine sahip çok katmanlı bir diyot yığınıdır; bu, gerçekçi akım yoğunlukları ve gerilim altında ölçülebilir kendi kendine ısınma ürettiği için seçilmiştir. Burada kullanılan malzemeler organik bir yapıya karşılık gelse de, örneğin amacı, malzemeye özgü fizik yerine, elektro-termal iş akışının kendisini göstermektir.
Simülasyonu çalıştırmadan önce, ana penceredeki "Elektriksel Parametreler" seçeneğine tıklayarak elektriksel parametre düzenleyicisini açın (??). Bu ekranda, elektriksel çözümleyici tarafından kullanılan ve birlikte akım yoğunluğunu ve ısı üreten elektro-termal simülasyon sırasında oluşan rekombinasyon profillerini belirleyen taşıma, rekombinasyon ve tuzak parametreleri listelenir. Bu aşamada herhangi bir parametrenin değiştirilmesi gerekmez.Simülasyonu çalıştırmadan önce, ana penceredeki "Elektriksel Parametreler" seçeneğine tıklayarak elektriksel parametre düzenleyicisini açın (??). Bu ekranda, elektriksel çözümleyici tarafından kullanılan ve birlikte akım yoğunluğunu ve ısı üreten elektro-termal simülasyon sırasında oluşan rekombinasyon profillerini belirleyen taşıma, rekombinasyon ve tuzak parametreleri listelenir. Bu aşamada herhangi bir parametrenin değiştirilmesi gerekmez.
Bu örnekte, elektriksel parametreler, Raman spektroskopisi kullanılarak eşlenik polimer diyotlardaki elektriksel kendi kendini ısıtmanın yerinde görselleştirilmesi ve nicelleştirilmesi üzerine yapılan ve In Situ Visualization and Quantification of Electrical Self-Heating in Conjugated Polymer Diodes Using Raman Spectroscopy (S. Maity, C. Ramanan, F. Ariese, R. C. I. MacKenzie, E. von Hauff, Adv. Electron. Mater., 2021, 2101208; https://doi.org/10.1002/aelm.202101208) başlığı altında yayınlanan deneysel ölçümlerle eşleştirilen, eşlenik elektro-termal model kullanılarak elde edilmiştir. Sonuç olarak, birkaç parametre birden fazla ondalık basamakla ifade edilmektedir; bu, mutlak parametre doğruluğunun bir göstergesi olmaktan ziyade, eşleştirme prosedürünün sayısal sınırını yansıtmaktadır. Bu tür bir eşleştirme, genel elektro-termal modelleme için gerekli değildir: çoğu cihaz için, standart literatür parametreleri veya makul nominal değerler, ısıtma mekanizmaları, sıcaklık artışı ve elektro-termal eşleşme hakkında fiziksel olarak anlamlı bilgiler elde etmek için yeterlidir; parametre eşleştirmesi yalnızca belirli bir deneyle nicel bir uyum gerektiğinde gereklidir.Bu örnekte, elektriksel parametreler, Raman spektroskopisi kullanılarak eşlenik polimer diyotlardaki elektriksel kendi kendini ısıtmanın yerinde görselleştirilmesi ve nicelleştirilmesi üzerine yapılan ve In Situ Visualization and Quantification of Electrical Self-Heating in Conjugated Polymer Diodes Using Raman Spectroscopy (S. Maity, C. Ramanan, F. Ariese, R. C. I. MacKenzie, E. von Hauff, Adv. Electron. Mater., 2021, 2101208; https://doi.org/10.1002/aelm.202101208) başlığı altında yayınlanan deneysel ölçümlerle eşleştirilen, eşlenik elektro-termal model kullanılarak elde edilmiştir. Sonuç olarak, birkaç parametre birden fazla ondalık basamakla ifade edilmektedir; bu, mutlak parametre doğruluğunun bir göstergesi olmaktan ziyade, eşleştirme prosedürünün sayısal sınırını yansıtmaktadır. Bu tür bir eşleştirme, genel elektro-termal modelleme için gerekli değildir: çoğu cihaz için, standart literatür parametreleri veya makul nominal değerler, ısıtma mekanizmaları, sıcaklık artışı ve elektro-termal eşleşme hakkında fiziksel olarak anlamlı bilgiler elde etmek için yeterlidir; parametre eşleştirmesi yalnızca belirli bir deneyle nicel bir uyum gerektiğinde gereklidir.
3. Termal şeridi (etkin ısı kaynakları) inceleyin.3. Termal şeridi (etkin ısı kaynakları) inceleyin.
Simülasyonu çalıştırmadan önce, ana penceredeki "Termal" sekmesine gidin. Mum simgesi, basit bir durum göstergesi sağlar: yanan bir mum, termal modelin etkin olduğunu gösterirken, yanmayan bir mum, simülasyonun sabit sıcaklıkta çalışacağını gösterir. Bu iki durum ?? ve ?? içinde gösterilir. Termal model etkinleştirildiğinde, birden fazla ısı üretme mekanizması etkinleştirilebilir. Etkinleştirilen her bir mekanizma, termal çözümleyici tarafından kullanılan toplam hacimsel ısı kaynağına katkıda bulunur. Bu örnekte, aşağıdaki mekanizmalar yer almaktadır:Simülasyonu çalıştırmadan önce, ana penceredeki "Termal" sekmesine gidin. Mum simgesi, basit bir durum göstergesi sağlar: yanan bir mum, termal modelin etkin olduğunu gösterirken, yanmayan bir mum, simülasyonun sabit sıcaklıkta çalışacağını gösterir. Bu iki durum ?? ve ?? içinde gösterilir. Termal model etkinleştirildiğinde, birden fazla ısı üretme mekanizması etkinleştirilebilir. Etkinleştirilen her bir mekanizma, termal çözümleyici tarafından kullanılan toplam hacimsel ısı kaynağına katkıda bulunur. Bu örnekte, aşağıdaki mekanizmalar yer almaktadır:
- Sürüklenme ısınması (şerit üzerinde Joule ısınması olarak adlandırılır), termoelektrik etkileri de içerir.Sürüklenme ısınması (şerit üzerinde Joule ısınması olarak adlandırılır), termoelektrik etkileri de içerir.
- Seri ve paralel direnç kayıplarından kaynaklanan parazitik ısınmaSeri ve paralel direnç kayıplarından kaynaklanan parazitik ısınma
- Taşıyıcıların kafes yapısına enerji aktarması sonucu oluşan yeniden birleşme ısınması.Taşıyıcıların kafes yapısına enerji aktarması sonucu oluşan yeniden birleşme ısınması.
- Optik absorpsiyonun ısıya dönüştürüldüğü durumlarda kullanılabilen optik ısıtma.Optik absorpsiyonun ısıya dönüştürüldüğü durumlarda kullanılabilen optik ısıtma.
Şerit, aynı zamanda termal parametrelere, termal ağa ve sınır koşullarına erişim sağlar. Bu kontroller önemlidir, çünkü termal sorun genellikle elektriksel sorundan çok daha geniş bir fiziksel alanda tanımlanır. Bu kontrollerin rolü, 6. Bölümde ve B Bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.Şerit, aynı zamanda termal parametrelere, termal ağa ve sınır koşullarına erişim sağlar. Bu kontroller önemlidir, çünkü termal sorun genellikle elektriksel sorundan çok daha geniş bir fiziksel alanda tanımlanır. Bu kontrollerin rolü, 6. Bölümde ve B Bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
3.1 Difüzyonla ısıtma (Joule ve Peltier etkileri)3.1 Difüzyonla ısıtma (Joule ve Peltier etkileri)
OghmaNano'da kullanılan ve difüzyonla ilgili ısı kaynağı şu şekilde ifade edilmiştir:OghmaNano'da kullanılan ve difüzyonla ilgili ısı kaynağı şu şekilde ifade edilmiştir:
\[ Q_{\mathrm{drift}} = \mathbf{J}_n \cdot \nabla E_C + \mathbf{J}_p \cdot \nabla E_V \] \[ Q_{\mathrm{drift}} = \mathbf{J}_n \cdot \nabla E_C + \mathbf{J}_p \cdot \nabla E_V \]
Bu form, hem geleneksel dirençli Joule ısınmasını hem de taşıyıcı enerjisindeki mekânsal değişikliklerle ilişkili termo-elektrik (Peltier benzeri) etkileri yakalar. Dirençli iletimin baskın olduğu bölgelerde, bu terim pozitiftir ve ısı üretimiyle ilişkilidir. Arayüzlerin yakınında veya güçlü bant eğriliği olan bölgelerde, yerel negatif katkılar meydana gelebilir; bu da taşıyıcı kaynaklı soğutma veya kafes ısınması anlamına gelir. Bu nedenle, sürüklenme-ısıtma grafiklerinde hem pozitif hem de negatif bölgelerin bulunması beklenir ve bu durum, sayısal gürültüden ziyade yerel enerji dengesini yansıtır.Bu form, hem geleneksel dirençli Joule ısınmasını hem de taşıyıcı enerjisindeki mekânsal değişikliklerle ilişkili termo-elektrik (Peltier benzeri) etkileri yakalar. Dirençli iletimin baskın olduğu bölgelerde, bu terim pozitiftir ve ısı üretimiyle ilişkilidir. Arayüzlerin yakınında veya güçlü bant eğriliği olan bölgelerde, yerel negatif katkılar meydana gelebilir; bu da taşıyıcı kaynaklı soğutma veya kafes ısınması anlamına gelir. Bu nedenle, sürüklenme-ısıtma grafiklerinde hem pozitif hem de negatif bölgelerin bulunması beklenir ve bu durum, sayısal gürültüden ziyade yerel enerji dengesini yansıtır.
3.2 Parazitik ısıtma (seri ve paralel kayıplar)3.2 Parazitik ısıtma (seri ve paralel kayıplar)
İçsel taşıma ve rekombinasyon süreçlerine ek olarak, pratik cihazlar seri ve paralel bağlı dirençli elemanlar aracılığıyla enerji kaybeder. Elektro-termal modelde, bu kayıplar doğrudan hacimsel ısı üretimi terimi olarak ifade edilir:İçsel taşıma ve rekombinasyon süreçlerine ek olarak, pratik cihazlar seri ve paralel bağlı dirençli elemanlar aracılığıyla enerji kaybeder. Elektro-termal modelde, bu kayıplar doğrudan hacimsel ısı üretimi terimi olarak ifade edilir:
\[ Q_{\mathrm{parasitic}} = \frac{I^2 R_s + \dfrac{V^2}{R_{sh}}}{V_{\mathrm{dev}}} \] \[ Q_{\mathrm{parasitic}} = \frac{I^2 R_s + \dfrac{V^2}{R_{sh}}}{V_{\mathrm{dev}}} \]
Burada, \(V_{\mathrm{dev}}\), parazitik kayıpların dağıldığı hacmi temsil eder. Parazitik kayıpların mikroskobik konumu genellikle elektrik modelinde belirlenemediğinden, bu etki mekânsal olarak dağılmış bir ısı kaynağı olarak ele alınır. Bu yaklaşım, çözülemeyen sıcak noktaların konumları hakkında varsayımlarda bulunmadan küresel enerji korunumu sağlanmasını garanti eder.Burada, \(V_{\mathrm{dev}}\), parazitik kayıpların dağıldığı hacmi temsil eder. Parazitik kayıpların mikroskobik konumu genellikle elektrik modelinde belirlenemediğinden, bu etki mekânsal olarak dağılmış bir ısı kaynağı olarak ele alınır. Bu yaklaşım, çözülemeyen sıcak noktaların konumları hakkında varsayımlarda bulunmadan küresel enerji korunumu sağlanmasını garanti eder.
3.3 Rekombinasyonla ısıtma3.3 Rekombinasyonla ısıtma
Taşıyıcı rekombinasyonu, elektronik enerjiyi kafes yapısına aktarır. Bu modelde, ilgili ısı üretimi terimi şu şekilde ifade edilir:Taşıyıcı rekombinasyonu, elektronik enerjiyi kafes yapısına aktarır. Bu modelde, ilgili ısı üretimi terimi şu şekilde ifade edilir:
\[ Q_{\mathrm{rec}} = \left(\langle w_n \rangle + E_g + \langle w_p \rangle \right)\,R \] \[ Q_{\mathrm{rec}} = \left(\langle w_n \rangle + E_g + \langle w_p \rangle \right)\,R \]
Burada \(R\), rekombinasyon oranını temsil ederken, \(\langle w_n \rangle\) ve \(\langle w_p \rangle\), bant kenarlarıyla ilişkili ortalama taşıyıcı enerji katkılarını ifade eder. Bant aralığı \(E_g\), baskın enerji ölçeğini belirler. Rekombinasyon genellikle mekânsal olarak sınırlı olduğu için, rekombinasyonla oluşan ısınma genellikle sürüklenme ile ilgili ısınmadan farklı bir mekânsal dağılım gösterir; bu nedenle bu katkıları ayrı ayrı analiz etmek faydalıdır.Burada \(R\), rekombinasyon oranını temsil ederken, \(\langle w_n \rangle\) ve \(\langle w_p \rangle\), bant kenarlarıyla ilişkili ortalama taşıyıcı enerji katkılarını ifade eder. Bant aralığı \(E_g\), baskın enerji ölçeğini belirler. Rekombinasyon genellikle mekânsal olarak sınırlı olduğu için, rekombinasyonla oluşan ısınma genellikle sürüklenme ile ilgili ısınmadan farklı bir mekânsal dağılım gösterir; bu nedenle bu katkıları ayrı ayrı analiz etmek faydalıdır.
Şeritte bulunan diğer termal kontrol mekanizmaları, B Bölümünde ayrıntılı olarak incelenmektedir. A Bölümü için amaç, etkin olan ısı kaynaklarının belirlenmesi ve simülasyonu çalıştırmadan önce bunların fiziksel anlamlarının anlaşılmasıdır.Şeritte bulunan diğer termal kontrol mekanizmaları, B Bölümünde ayrıntılı olarak incelenmektedir. A Bölümü için amaç, etkin olan ısı kaynaklarının belirlenmesi ve simülasyonu çalıştırmadan önce bunların fiziksel anlamlarının anlaşılmasıdır.
4. Elektro-termal simülasyonu çalıştırın.4. Elektro-termal simülasyonu çalıştırın.
Simülasyonu başlatmak için mavi düğmeye basın. Simülasyonu çalıştırın ana penceredeki düğme (veya tuşa basın) F9). Uygulama tamamlandıktan sonra tüm sonuçlar, aşağıda gösterilen çıktı dizinine yazılır. ??. Simülasyonu başlatmak için mavi düğmeye basın. Simülasyonu çalıştırın ana penceredeki düğme (veya tuşa basın) F9). Uygulama tamamlandıktan sonra tüm sonuçlar, aşağıda gösterilen çıktı dizinine yazılır. ??.
Elektro-termal çalışma, standart elektrik çıkışlarını, örneğin akım-gerilim (JV) eğrisini ve ek termal çıkışları üretir. Özellikle, JV karakteristiği (??) ile birlikte, gerilime bağlı bir kafes sıcaklığı çıkışı (??) oluşturulur; bu, cihazın çalışma koşulları altındaki kendi kendine tutarlı sıcaklığını temsil eder.Elektro-termal çalışma, standart elektrik çıkışlarını, örneğin akım-gerilim (JV) eğrisini ve ek termal çıkışları üretir. Özellikle, JV karakteristiği (??) ile birlikte, gerilime bağlı bir kafes sıcaklığı çıkışı (??) oluşturulur; bu, cihazın çalışma koşulları altındaki kendi kendine tutarlı sıcaklığını temsil eder.
Elektro-termal bir simülasyonda, JV eğrisi artık sabit bir kafes sıcaklığında değerlendirilmez. Bunun yerine, sıcaklık, her bir çalışma noktasında, eşlenik elektrik-termal çözüm yoluyla kendi kendine tutarlı bir şekilde belirlenir. Bir cihaz çalışmaya başladığında, dağılan güç \(P \sim IV\) hızla artabilir ve bunun sonucunda ortaya çıkan sıcaklık artışı, iletim ve rekombinasyon parametrelerini ölçülebilir şekilde değiştirerek, JV eğiminde ve kıvrımında gözlemlenebilir değişikliklere yol açabilir.Elektro-termal bir simülasyonda, JV eğrisi artık sabit bir kafes sıcaklığında değerlendirilmez. Bunun yerine, sıcaklık, her bir çalışma noktasında, eşlenik elektrik-termal çözüm yoluyla kendi kendine tutarlı bir şekilde belirlenir. Bir cihaz çalışmaya başladığında, dağılan güç \(P \sim IV\) hızla artabilir ve bunun sonucunda ortaya çıkan sıcaklık artışı, iletim ve rekombinasyon parametrelerini ölçülebilir şekilde değiştirerek, JV eğiminde ve kıvrımında gözlemlenebilir değişikliklere yol açabilir.
5. Mikroskobik düzeyde ısıtma ve ısı kaynaklarının incelenmesi5. Mikroskobik düzeyde ısıtma ve ısı kaynaklarının incelenmesi
Şimdi cihazın içindeki mikroskobik düzeydeki ısı oluşumu terimlerini inceliyoruz. Bu değerler, elektrik enerjisinin ne zaman ısıya dönüştürüldüğünü ve bu dönüşümden hangi fiziksel mekanizmanın sorumlu olduğunu gösterir. Bu grafiklere erişmek için, "Çıktı" sekmesinde bulunan "Anlık Görüntüler" klasörüne çift tıklayın (daha önce elektrik anlık görüntüleri için kullanıldığı gibi). Bu, ??'de gösterilen "Anlık Görüntüler" görüntüleyicisini açar. "+" düğmesine tıklayın ve H_joule.csv'i seçin. Bu, taşıyıcı akımının neden olduğu ısının mekânsal dağılımını gösterir. Pencerenin altındaki kaydırıcı çubuğu hareket ettirerek, uygulanan voltajla birlikte bu ısı profilinin nasıl değiştiği incelenebilir.Şimdi cihazın içindeki mikroskobik düzeydeki ısı oluşumu terimlerini inceliyoruz. Bu değerler, elektrik enerjisinin ne zaman ısıya dönüştürüldüğünü ve bu dönüşümden hangi fiziksel mekanizmanın sorumlu olduğunu gösterir. Bu grafiklere erişmek için, "Çıktı" sekmesinde bulunan "Anlık Görüntüler" klasörüne çift tıklayın (daha önce elektrik anlık görüntüleri için kullanıldığı gibi). Bu, ??'de gösterilen "Anlık Görüntüler" görüntüleyicisini açar. "+" düğmesine tıklayın ve H_joule.csv'i seçin. Bu, taşıyıcı akımının neden olduğu ısının mekânsal dağılımını gösterir. Pencerenin altındaki kaydırıcı çubuğu hareket ettirerek, uygulanan voltajla birlikte bu ısı profilinin nasıl değiştiği incelenebilir.
Burada gösterilen taşıma ısısı terimi, daha önce tanımlanan akım kaynaklı ısı kaynağına karşılık gelir (yukarıdaki temel denkleme bakın). Bu terim, yük taşıyıcıların uzaysal olarak değişen bant kenarı enerjileri boyunca hareket etmesiyle elektrik enerjisinin ısıya dönüşümünü temsil eder. Akım yoğunluğu hem sürüklenme hem de difüzyon bileşenlerini içerdiğinden, bu terim doğal olarak yalnızca alanla yönlendirilen bir süreç yerine, tüm taşıma katkısını kapsar. Bant kenarlarının düzgün bir şekilde değiştiği ve taşımanın dirençli olduğu bölgelerde, bu katkı pozitiftir ve geleneksel Joule ısısına karşılık gelir. Arayüzlerde veya güçlü bant kenarı gradyanlarının olduğu bölgelerde, aynı terim negatif olabilir ve bu da heterojunction'larda yük taşıyıcı enerji alışverişiyle ilişkili Peltier ısınmasına veya soğutmasına karşılık gelir.Burada gösterilen taşıma ısısı terimi, daha önce tanımlanan akım kaynaklı ısı kaynağına karşılık gelir (yukarıdaki temel denkleme bakın). Bu terim, yük taşıyıcıların uzaysal olarak değişen bant kenarı enerjileri boyunca hareket etmesiyle elektrik enerjisinin ısıya dönüşümünü temsil eder. Akım yoğunluğu hem sürüklenme hem de difüzyon bileşenlerini içerdiğinden, bu terim doğal olarak yalnızca alanla yönlendirilen bir süreç yerine, tüm taşıma katkısını kapsar. Bant kenarlarının düzgün bir şekilde değiştiği ve taşımanın dirençli olduğu bölgelerde, bu katkı pozitiftir ve geleneksel Joule ısısına karşılık gelir. Arayüzlerde veya güçlü bant kenarı gradyanlarının olduğu bölgelerde, aynı terim negatif olabilir ve bu da heterojunction'larda yük taşıyıcı enerji alışverişiyle ilişkili Peltier ısınmasına veya soğutmasına karşılık gelir.
?? grafiği, daha düşük bir gerilimde gerçekleşen ısı transferini göstermektedir; burada hem ısıtma hem de soğutma bölgeleri mevcuttur. ?? grafiğinde görüldüğü gibi, daha yüksek bir gerilimde akım yoğunluğu artar ve ısı transferi düzgün bir şekilde pozitif hale gelir; bu da Joule ısısının cihazdaki toplam enerji kayıplarına önemli ölçüde katkıda bulunmasını sağlar.?? grafiği, daha düşük bir gerilimde gerçekleşen ısı transferini göstermektedir; burada hem ısıtma hem de soğutma bölgeleri mevcuttur. ?? grafiğinde görüldüğü gibi, daha yüksek bir gerilimde akım yoğunluğu artar ve ısı transferi düzgün bir şekilde pozitif hale gelir; bu da Joule ısısının cihazdaki toplam enerji kayıplarına önemli ölçüde katkıda bulunmasını sağlar.
Rekombinasyonla ısıtma işlemi ??'de gösterilmiştir. Bu terim, taşıyıcı rekombinasyonunun mekânsal dağılımını ifade eder ve elektron-boşluk yok olmasının enerjiyi doğrudan kafes yapısına aktardığı bölgeleri vurgular. Son olarak, ?? parazitik ısıtmanın etkisini göstermektedir. Bu terim, seri ve paralel dirençlerde dağılan gücü temsil eder. Bu enerji kaybının mikroskobik konumu genellikle bilinmediğinden, cihazın elektriksel olarak aktif bölgesinde düzgün bir şekilde dağıtılması sağlanır.Rekombinasyonla ısıtma işlemi ??'de gösterilmiştir. Bu terim, taşıyıcı rekombinasyonunun mekânsal dağılımını ifade eder ve elektron-boşluk yok olmasının enerjiyi doğrudan kafes yapısına aktardığı bölgeleri vurgular. Son olarak, ?? parazitik ısıtmanın etkisini göstermektedir. Bu terim, seri ve paralel dirençlerde dağılan gücü temsil eder. Bu enerji kaybının mikroskobik konumu genellikle bilinmediğinden, cihazın elektriksel olarak aktif bölgesinde düzgün bir şekilde dağıtılması sağlanır.
Bu grafikler bir araya getirildiğinde, farklı fiziksel mekanizmaların cihazın farklı bölgelerinde ve farklı çalışma koşullarında ısı üretimini nasıl etkilediği ortaya konmaktadır. Elektro-termal simülasyon, bu etkilerin ayrı ayrı belirlenmesine, görselleştirilmesine ve analiz edilmesine olanak tanır.Bu grafikler bir araya getirildiğinde, farklı fiziksel mekanizmaların cihazın farklı bölgelerinde ve farklı çalışma koşullarında ısı üretimini nasıl etkilediği ortaya konmaktadır. Elektro-termal simülasyon, bu etkilerin ayrı ayrı belirlenmesine, görselleştirilmesine ve analiz edilmesine olanak tanır.