Strona główna Przykłady Zrzuty ekranu Instrukcja obsługi Logo Bluesky. YouTube ☰
OghmaNano Platforma do symulacji wielofizycznych procesów zachodzących w optoelektronicznych urządzeniach i systemach fotonicznych. POBIERZ Przewodnik szybkiego uruchomienia

Samouczek dotyczący śledzenia promieni (część B): edycja źródeł światła

W części Część A załadowano przykład „Refleksja” z demonstracji śledzenia promieni, a następnie przeanalizowano, jak promienie odbijają się od chropowatej powierzchni, której model stworzono na podstawie obrazu uzyskanego za pomocą mikroskopu sił atomowych (AFM). W tej części dowiesz się, jak edytować źródła światła: zmieniać ich położenie, orientację i sposób emisji, a następnie ponownie uruchomić symulację, aby zobaczyć, jak odbite promienie reagują na te zmiany.

Krok 1: Otwórz edytor oświetlenia.

Rozpocznij od symulacji, którą utworzyłeś w części A. Obróć i powiększ widok, aby wyraźnie zobaczyć jeden z znaczników źródła zielonego światła. Następnie kliknij prawym przyciskiem myszy na źródło światła i wybierz opcję „Edytuj obiekt” z menu kontekstowego, jak pokazano na ilustracji ??. Spowoduje to otwarcie okna edytora źródła światła.

Zoomed view of the simulation with a right-click menu open on the light source and the Edit object option highlighted.
Kliknij prawym przyciskiem myszy źródło światła i wybierz opcję „Edytuj obiekt”, aby otworzyć edytor źródła światła. Dzięki temu możesz zmienić położenie, rozmiar i właściwości emisji światła tego źródła.
Object tab of the light source editor showing the offset, xyz size, number of objects and rotation fields.
Zakładka „Obiekt” w edytorze źródła światła. Tutaj można kontrolować położenie (przesunięcie), fizyczny rozmiar (wymiary xyz) i obrót emitowanej powierzchni. Przy zerowym obrocie, wartości dx i dy określają płaskie, prostokątne źródło światła, którego krawędzie są równoległe do osi x i y.

Krok 2: Ustaw położenie i rozmiar (zakładka „Obiekt”).

Edytor źródła światła otwiera się na karcie „Obiekt” (??). Ta karta jest wspólna dla wielu typów obiektów w programie Optical Workbench. Służy do sterowania następującymi parametrami:

W przypadku naszego źródła światła istotne są wartości dx i dy, które określają szerokość i wysokość obszaru emitującego światło w płaszczyźnie x–y. Gdy kąt obrotu jest ustawiony na zero, odpowiada to płaskiej, prostokątnej powierzchni, która jest wyrównana do siatki. Następnie powierzchnia ta jest wykorzystywana jako obszar początkowy, z którego emitowane są poszczególne wiązki.

Na razie pozostaw ustawienia dotyczące położenia i rozmiaru bez zmian. W dalszych częściach instrukcji możesz eksperymentować, zmieniając rozmiar źródła światła lub tworząc wiele źródeł, korzystając z pola „Liczba obiektów”.

Krok 3: Regulacja kątów emisji (zakładka Konfiguracja)

Następnie kliknij zakładkę „Konfiguracja” w edytorze. Wyświetli ona ustawienia, które określają sposób, w jaki źródło światła emituje światło, jak pokazano na ilustracji ??.

Configure tab of the light source editor showing emission angles and beam settings.
Zakładka „Konfiguracja” umożliwia sterowanie wzorcem emisji światła. W tym miejscu można ustawić kąty centralne (obrót wokół osi Theta, obrót wokół osi Phi), zakres kątowy skanowania (−Δθ, +Δθ, −Δφ, +Δφ) oraz liczbę wiązek emitowanych w osiach x i y.
Orientation markers showing the x, y, z axes and the theta/phi angle conventions.
Wskaźniki orientacji dla osi x, y, z oraz kątów θ i φ. Wskaźniki te pojawiają się w jednym z rogów okna symulacji i określają konwencje dotyczące kierunków: θ to kąt polarny mierzony od osi +z, a φ to azymut w płaszczyźnie x–y.

Najważniejsze obszary to:

W przedstawionej konfiguracji wartość θ jest ustawiona na 0°, co oznacza, że główny kierunek emisji jest poziomy, natomiast wartość φ = 30° powoduje obrót wiązki promieni w płaszczyźnie x–y. Kroki skanowania w osi φ powodują, że światło przesuwa się na boki, oświetlając detektor.

Krok 4: Zrozumienie oznaczeń θ i φ w widoku 3D.

Można słusznie zapytać: jak mogę ustalić, w którą stronę skierowane są osie θ i φ? Aby ułatwić to zadanie, program Optical Workbench wyświetla w jednym z rogów okna symulacji małe wskaźniki orientacji, jak pokazano na ilustracji ??. Wskaźniki te przedstawiają osie x, y, z oraz definicje θ i φ.

Jeśli znaczniki nie są od razu widoczne, nieznacznie obróć lub powiększ widok; zawsze znajdują się one w pobliżu jednego z rogów sceny 3D.

Krok 5: Skieruj promienie w dół.

W ramach ćwiczenia, proszę teraz zmienić ustawienie źródła światła tak, aby świeciło ono w dół, na powierzchnię filmu, zamiast na bok.

  1. Na karcie „Konfiguracja” dostosuj wartości parametrów „Obrót Theta” i „Obrót Fi” tak, aby główny kierunek wiązki był skierowany w stronę filmu.
  2. Na razie pozostawmy bez zmian zakresy (−Δθ, +Δθ, −Δφ, +Δφ) oraz liczbę wiązek.
  3. Kliknij przycisk „Odbuduj” na pasku narzędzi edytora oświetlenia, aby zastosować zmiany.
  4. Zamknij edytor i kliknij. Uruchom symulację. lub naciśnij F9) ponowne uruchomienie algorytmu śledzenia promieni.

Powinno być widać, że promienie padają teraz na powierzchnię z góry, a nie wpadają z boku. Porównanie nowego układu promieni z pierwotną konfiguracją jest dobrym sposobem na rozwinięcie intuicji dotyczącej kątów θ i φ.

Krok 6: Przesuń źródło światła w przestrzeni trójwymiarowej.

Gdy już ustawisz źródło światła skierowane w dół, możesz również przesuwać je w bok, aby oświetlić różne obszary chropowatej powierzchni. W głównym widoku 3D wybierz źródło światła i przeciągnij je lewym przyciskiem myszy do nowej pozycji w pobliżu środka powierzchni. Przykład przedstawiono na ilustracji ??.

Simulation view showing the light source moved to the centre above the rough film.
Źródło światła zostało przesunięte do środka kadru za pomocą myszy. Po skierowaniu promieni w dół, ta konfiguracja oświetla centralną część surowej taśmy filmowej.
Optical mesh editor showing the wavelength range and sampling points used for ray tracing.
Edytor siatki optycznej. To okno służy do określania, które długości fal będą symulowane. W tym przypadku próbkowany jest zakres od 300 do 800 nm, przy użyciu 50 punktów, co generuje widoczną na osi poziomej siatkę spektralną.

Po przesunięciu źródła uruchom ponownie symulację i obserwuj, jak zmienia się rozkład promieni na detektorze. Możesz również sprawdzić zaktualizowane krzywe wydajności detektora w zakładce „Wyniki”, zgodnie z opisem w części A.

Na zakończenie kilka uwag na temat źródeł światła.

Liczbę emitowanych długości fal światła można kontrolować za pomocą narzędzia Optical Mesh Editor (??) w oknie Optical ribbon. Siatka definiuje próbkowanie spektralne wykorzystywane podczas obliczeń śledzenia promieni i ma bezpośredni wpływ zarówno na dokładność wykresów zależnych od długości fali (np. widm odbicia lub transmisji), jak i na ogólną szybkość symulacji.

Zasadniczo, podczas konfiguracji symulacji najlepiej zacząć od niewielkiej liczby długości fal. Zwykle wystarczająca jest gruba siatka, składająca się z około 8 długości fal, do umieszczania źródeł światła, sprawdzania geometrii i weryfikacji, czy promienie zachowują się zgodnie z oczekiwaniami. Gdy upewnisz się, że konfiguracja jest poprawna, możesz zwiększyć gęstość siatki do 40–50 długości fal, aby uzyskać gładkie, wysokiej jakości widma optyczne.

Każda długość fali jest symulowana niezależnie w oddzielnym wątku procesora. Oznacza to, że jeśli komputer ma wiele rdzeni, OghmaNano będzie działać niemal proporcjonalnie do liczby długości fal: im więcej dostępnych wątków, tym szybsza symulacja wielodługości fal. Z kolei, wybranie zbyt drobnej siatki na komputerze z niewielką liczbą rdzeni może znacząco spowolnić symulację. Dlatego wybór odpowiedniej liczby długości fal stanowi kompromis między precyzją a szybkością.

👉 Następny krok: przejdź do sekcji Część C, aby zapoznać się z bardziej zaawansowanymi metodami analizy, w tym ze statystykami uwzględniającymi kąt oraz możliwością eksportu danych w celu tworzenia wykresów w zewnętrznych programach. Ogólne informacje na temat systemów optycznych i symulacji śledzenia promieni można znaleźć w Przegląd systemów optycznych i symulacji śledzenia promieni.