Ana Sayfa Örnekler Ekran görüntüleri Kullanım kılavuzu Bluesky logosu YouTube ☰
OghmaNano Optoelektronik cihazlar ve fotonik sistemler için çoklu fizik simülasyon platformu İNDİR Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Yarı iletkenlerde Fermi-Dirac ve Maxwell-Boltzmann istatistiklerinin karşılaştırılmasıYarı iletkenlerde Fermi-Dirac ve Maxwell-Boltzmann istatistiklerinin karşılaştırılması

Fermi–Dirac distribution showing occupation probability versus energy in semiconductors
Fermi-Dirac dağılım olasılığı, enerjiye bağlı olarak değişir.Fermi-Dirac dağılım olasılığı, enerjiye bağlı olarak değişir.

Fermi-Dirac ve Maxwell-Boltzmann istatistikleri, yarı iletken cihazların modellenmesinde, taşıyıcı yoğunlukları ile sözde Fermi seviyelerinin konumları arasındaki ilişkiyi belirlemek için kullanılır. Bu istatistikler, elektronların enerji durumları yoğunluğu içindeki mevcut enerji seviyelerini nasıl işgal ettiğini belirler ve bu nedenle taşıyıcı konsantrasyonlarını, elektrostatik özellikleri, rekombinasyon oranlarını ve taşıma davranışını doğrudan kontrol eder.Fermi-Dirac ve Maxwell-Boltzmann istatistikleri, yarı iletken cihazların modellenmesinde, taşıyıcı yoğunlukları ile sözde Fermi seviyelerinin konumları arasındaki ilişkiyi belirlemek için kullanılır. Bu istatistikler, elektronların enerji durumları yoğunluğu içindeki mevcut enerji seviyelerini nasıl işgal ettiğini belirler ve bu nedenle taşıyıcı konsantrasyonlarını, elektrostatik özellikleri, rekombinasyon oranlarını ve taşıma davranışını doğrudan kontrol eder.

Bu sayfada, yarı iletkenlerdeki taşıyıcı yoğunluklarının, durum yoğunluğu ve Fermi-Dirac dağılımından nasıl türetildiği açıklanmaktadır. Ardından, sürüklenme-difüzyon yarı iletken cihaz modellemesinde yaygın olarak kullanılan Maxwell-Boltzmann yaklaşımı türetilmektedir. Daha sonra, Fermi-Dirac ve Maxwell-Boltzmann istatistikleri arasındaki farklar, bunların fiziksel anlamları, hesaplama maliyetleri ve dejenerasyon durumundaki ve dejenerasyon durumunda olmayan yarı iletkenlerdeki geçerlilikleri tartışılmaktadır.Bu sayfada, yarı iletkenlerdeki taşıyıcı yoğunluklarının, durum yoğunluğu ve Fermi-Dirac dağılımından nasıl türetildiği açıklanmaktadır. Ardından, sürüklenme-difüzyon yarı iletken cihaz modellemesinde yaygın olarak kullanılan Maxwell-Boltzmann yaklaşımı türetilmektedir. Daha sonra, Fermi-Dirac ve Maxwell-Boltzmann istatistikleri arasındaki farklar, bunların fiziksel anlamları, hesaplama maliyetleri ve dejenerasyon durumundaki ve dejenerasyon durumunda olmayan yarı iletkenlerdeki geçerlilikleri tartışılmaktadır.

1. Durum yoğunluğu1. Durum yoğunluğu

Durum yoğunluğu, iletim bandı içindeki her enerji seviyesinde kaç tane elektronik durumun mevcut olduğunu açıklar. Her durum bir elektron veya spin hesaba katılırsa iki elektron barındırabilir. Mevcut durumların dağılımı ??'de şematik olarak gösterilmiştir.Durum yoğunluğu, iletim bandı içindeki her enerji seviyesinde kaç tane elektronik durumun mevcut olduğunu açıklar. Her durum bir elektron veya spin hesaba katılırsa iki elektron barındırabilir. Mevcut durumların dağılımı ??'de şematik olarak gösterilmiştir.

Parabolik bir iletim bandına sahip üç boyutlu bir yarı iletken için, durum yoğunluğu şu şekilde ifade edilir:Parabolik bir iletim bandına sahip üç boyutlu bir yarı iletken için, durum yoğunluğu şu şekilde ifade edilir:

\[ g_{c}(E)=\frac{1}{2\pi^{2}} \left(\frac{2m_{n}^{*}}{\hbar^{2}}\right)^{3/2} \sqrt{E-E_{c}} \] \[ g_{c}(E)=\frac{1}{2\pi^{2}} \left(\frac{2m_{n}^{*}}{\hbar^{2}}\right)^{3/2} \sqrt{E-E_{c}} \]

burada \(g_{c}(E)\) enerji durumlarının yoğunluğunu, \(m_{n}^{*}\) elektronun etkin kütlesini, \(\hbar\) indirgenmiş Planck sabitini ve \(E_{c}\) iletim bandının eşiğini ifade etmektedir.burada \(g_{c}(E)\) enerji durumlarının yoğunluğunu, \(m_{n}^{*}\) elektronun etkin kütlesini, \(\hbar\) indirgenmiş Planck sabitini ve \(E_{c}\) iletim bandının eşiğini ifade etmektedir.

İletkenlik bandı eşiğinin altında, iletkenlik bandı durumları bulunmadığı için durum yoğunluğu sıfırdır. \(E_{c}\)'in üzerinde ise, mevcut durumların sayısı enerjiyle birlikte artar.İletkenlik bandı eşiğinin altında, iletkenlik bandı durumları bulunmadığı için durum yoğunluğu sıfırdır. \(E_{c}\)'in üzerinde ise, mevcut durumların sayısı enerjiyle birlikte artar.

Relationship between density of states, Fermi–Dirac occupation probability and carrier density in the conduction band
Taşıyıcı yoğunluğu, durum yoğunluğunun ve Fermi-Dirac doluluk olasılığının çarpımıyla oluşur.Taşıyıcı yoğunluğu, durum yoğunluğunun ve Fermi-Dirac doluluk olasılığının çarpımıyla oluşur.

2. Fermi-Dirac istatistiği2. Fermi-Dirac istatistiği

Durum yoğunluğu, her enerji seviyesinde kaç tane elektronik durumun mevcut olduğunu açıklarken, Fermi-Dirac dağılımı, bu durumların her birinin bir elektron tarafından ne kadar olasılıkla işgal edildiğini açıklar. Bu dağılım, ??'de şematik olarak gösterilmiştir.Durum yoğunluğu, her enerji seviyesinde kaç tane elektronik durumun mevcut olduğunu açıklarken, Fermi-Dirac dağılımı, bu durumların her birinin bir elektron tarafından ne kadar olasılıkla işgal edildiğini açıklar. Bu dağılım, ??'de şematik olarak gösterilmiştir.

\[ f(E)=\frac{1}{1+\exp\left(\frac{E-E_{F}}{k_{B}T}\right)} \] \[ f(E)=\frac{1}{1+\exp\left(\frac{E-E_{F}}{k_{B}T}\right)} \]

Burada, \(f(E)\), bir elektronun \(E\) enerji seviyesini işgal etme olasılığını, \(E_{F}\) Fermi seviyesini, \(k_{B}\) Boltzmann sabitini ve \(T\) sıcaklığı ifade etmektedir.Burada, \(f(E)\), bir elektronun \(E\) enerji seviyesini işgal etme olasılığını, \(E_{F}\) Fermi seviyesini, \(k_{B}\) Boltzmann sabitini ve \(T\) sıcaklığı ifade etmektedir.

Fermi seviyesinin oldukça altında bulunan enerji seviyelerinde elektron bulunma olasılığı çok yüksektir; Fermi seviyesinin çok üzerinde bulunan enerji seviyelerinde ise elektron bulunma olasılığı düşüktür. Fermi seviyesine yakın bölgelerde, dolu ve boş enerji seviyeleri arasındaki elektron doluluk olasılığı kademeli olarak değişir.Fermi seviyesinin oldukça altında bulunan enerji seviyelerinde elektron bulunma olasılığı çok yüksektir; Fermi seviyesinin çok üzerinde bulunan enerji seviyelerinde ise elektron bulunma olasılığı düşüktür. Fermi seviyesine yakın bölgelerde, dolu ve boş enerji seviyeleri arasındaki elektron doluluk olasılığı kademeli olarak değişir.

3. Fermi-Dirac istatistikleri kullanılarak iletim bandındaki elektron yoğunluğu3. Fermi-Dirac istatistikleri kullanılarak iletim bandındaki elektron yoğunluğu

İletkenlik bandındaki elektron yoğunluğu, durum yoğunluğunun Fermi-Dirac doluluk olasılığı ile çarpılması ve enerji üzerinden entegre edilmesiyle elde edilir; bu durum ??'de gösterilmiştir.İletkenlik bandındaki elektron yoğunluğu, durum yoğunluğunun Fermi-Dirac doluluk olasılığı ile çarpılması ve enerji üzerinden entegre edilmesiyle elde edilir; bu durum ??'de gösterilmiştir.

\[ {\color{green} n} = \int_{E_{c}}^{\infty} {\color{blue} g_{c}(E)} {\color{red} f(E)} \,dE \] \[ {\color{green} n} = \int_{E_{c}}^{\infty} {\color{blue} g_{c}(E)} {\color{red} f(E)} \,dE \]

İletkenlik bandı durum yoğunluğunu ve Fermi-Dirac doluluk fonksiyonunu yerine koyduğumuzda şu sonuç elde edilir:İletkenlik bandı durum yoğunluğunu ve Fermi-Dirac doluluk fonksiyonunu yerine koyduğumuzda şu sonuç elde edilir:

4. Fermi-Dirac integral gösterimi4. Fermi-Dirac integral gösterimi

Yukarıda türetilen tam taşıyıcı yoğunluğu integrali genellikle basit bir analitik çözüme sahip değildir. Bunun yerine, genellikle Fermi–Dirac integralinin kısaltılmış gösterimi kullanılarak yeniden yazılır.Yukarıda türetilen tam taşıyıcı yoğunluğu integrali genellikle basit bir analitik çözüme sahip değildir. Bunun yerine, genellikle Fermi–Dirac integralinin kısaltılmış gösterimi kullanılarak yeniden yazılır.

Bu gösterim, yarı iletken fiziğinde sıklıkla kullanılır, çünkü dejenerasyon durumlarında taşıyıcı istatistiklerini ifade etmenin öz ve anlaşılır bir yolunu sunar.Bu gösterim, yarı iletken fiziğinde sıklıkla kullanılır, çünkü dejenerasyon durumlarında taşıyıcı istatistiklerini ifade etmenin öz ve anlaşılır bir yolunu sunar.

Burada, \(F_{1/2}\) birinci dereceden Fermi-Dirac integralini ve \(N_c\) ise iletkenlik bandının etkin durum yoğunluğunu temsil etmektedir.Burada, \(F_{1/2}\) birinci dereceden Fermi-Dirac integralini ve \(N_c\) ise iletkenlik bandının etkin durum yoğunluğunu temsil etmektedir.

\[ {\color{green} n} = \int_{E_{c}}^{\infty} {\color{blue}{ \frac{1}{2\pi^{2}} \left(\frac{2m_{n}^{*}}{\hbar^{2}}\right)^{3/2} \sqrt{E-E_{c}} }} {\color{red}{ \frac{1}{ 1+\exp\left(\frac{E-E_{F_n}}{k_{B}T}\right)} }} \,dE \] \[ {\color{green} n} = \int_{E_{c}}^{\infty} {\color{blue}{ \frac{1}{2\pi^{2}} \left(\frac{2m_{n}^{*}}{\hbar^{2}}\right)^{3/2} \sqrt{E-E_{c}} }} {\color{red}{ \frac{1}{ 1+\exp\left(\frac{E-E_{F_n}}{k_{B}T}\right)} }} \,dE \]

Burada, mavi renkli terim, her bir enerji seviyesinde bulunan kullanılabilir elektronik durumların sayısını temsil ederken, kırmızı renkli terim ise bu durumların elektronlar tarafından işgal edilme olasılığını temsil etmektedir.Burada, mavi renkli terim, her bir enerji seviyesinde bulunan kullanılabilir elektronik durumların sayısını temsil ederken, kırmızı renkli terim ise bu durumların elektronlar tarafından işgal edilme olasılığını temsil etmektedir.

Yüksek oranda katkılanmış yarı iletkenlerde, kuantum kuyularında, dejenerasyonlu taşıma modellerinde ve bazı inorganik LED'lerde, Maxwell-Boltzmann yaklaşımının doğruluğunu yitirmesi nedeniyle tam Fermi-Dirac integralinin hesaplanması gerekir.Yüksek oranda katkılanmış yarı iletkenlerde, kuantum kuyularında, dejenerasyonlu taşıma modellerinde ve bazı inorganik LED'lerde, Maxwell-Boltzmann yaklaşımının doğruluğunu yitirmesi nedeniyle tam Fermi-Dirac integralinin hesaplanması gerekir.

3. Maxwell-Boltzmann yaklaşımının türetilmesi3. Maxwell-Boltzmann yaklaşımının türetilmesi

Maxwell-Boltzmann yaklaşımı, yarı iletkenin dejenere olmadığı durumlarda geçerlidir; bu, elektron yoğunluğunun, iletim bandındaki çoğu elektronik durumun boş kalacak kadar düşük olduğu anlamına gelir. Bu koşullar altında, Fermi seviyesi, iletim bandının eşiğinden birkaç \(k_{B}T\) daha aşağıda bulunur, böylece \(E-E_{F_n} \gg k_{B}T\) sağlanır ve doluluk olasılığı \(f(E)\ll1\) şartını yerine getirir. Fiziksel olarak bu, elektronların yeterince seyreltilmiş olduğu ve Pauli dışlama ilkesinin durumların doluluğunu önemli ölçüde sınırlamadığı anlamına gelir. Başka bir deyişle, elektronlar yaklaşık olarak klasik bir gaz gibi davranır, çünkü onları dolduran elektronlardan çok daha fazla kullanılabilir durum vardır. Bu yaklaşım, orta düzeyde taşıyıcı yoğunluklarında çalışan çoğu geleneksel yarı iletken cihaz için doğrudur; buna birçok silikon diyot, güneş pili ve organik yarı iletken cihaz dahildir. Ancak, çok yüksek taşıyıcı yoğunluklarında, yoğun katkılama seviyelerinde veya güçlü taşıyıcı birikiminde, kullanılabilir durumların önemli bir kısmı dolduğunda bu yaklaşım geçerliliğini yitirmeye başlar. Bu koşullar altında, \[ 1+\exp\left(\frac{E-E_{F_n}}{k_{B}T}\right) \approx \exp\left(\frac{E-E_{F_n}}{k_{B}T}\right) \] sağlanır ve Fermi-Dirac dağılımı şu hale gelir:Maxwell-Boltzmann yaklaşımı, yarı iletkenin dejenere olmadığı durumlarda geçerlidir; bu, elektron yoğunluğunun, iletim bandındaki çoğu elektronik durumun boş kalacak kadar düşük olduğu anlamına gelir. Bu koşullar altında, Fermi seviyesi, iletim bandının eşiğinden birkaç \(k_{B}T\) daha aşağıda bulunur, böylece \(E-E_{F_n} \gg k_{B}T\) sağlanır ve doluluk olasılığı \(f(E)\ll1\) şartını yerine getirir. Fiziksel olarak bu, elektronların yeterince seyreltilmiş olduğu ve Pauli dışlama ilkesinin durumların doluluğunu önemli ölçüde sınırlamadığı anlamına gelir. Başka bir deyişle, elektronlar yaklaşık olarak klasik bir gaz gibi davranır, çünkü onları dolduran elektronlardan çok daha fazla kullanılabilir durum vardır. Bu yaklaşım, orta düzeyde taşıyıcı yoğunluklarında çalışan çoğu geleneksel yarı iletken cihaz için doğrudur; buna birçok silikon diyot, güneş pili ve organik yarı iletken cihaz dahildir. Ancak, çok yüksek taşıyıcı yoğunluklarında, yoğun katkılama seviyelerinde veya güçlü taşıyıcı birikiminde, kullanılabilir durumların önemli bir kısmı dolduğunda bu yaklaşım geçerliliğini yitirmeye başlar. Bu koşullar altında, \[ 1+\exp\left(\frac{E-E_{F_n}}{k_{B}T}\right) \approx \exp\left(\frac{E-E_{F_n}}{k_{B}T}\right) \] sağlanır ve Fermi-Dirac dağılımı şu hale gelir:

\[ f(E)\approx \exp\left( -\frac{E-E_{F_n}}{k_{B}T} \right) \] \[ f(E)\approx \exp\left( -\frac{E-E_{F_n}}{k_{B}T} \right) \]

Bu değeri taşıyıcı yoğunluğu integralinde yerine koyduğumuzda şu sonuç elde edilir:Bu değeri taşıyıcı yoğunluğu integralinde yerine koyduğumuzda şu sonuç elde edilir:

\[ {\color{green} n} = \int_{E_{c}}^{\infty} {\color{blue} g_{c}(E)} {\color{red}{ \exp\left( -\frac{E-E_{F_n}}{k_{B}T} \right) }} \,dE \] \[ {\color{green} n} = \int_{E_{c}}^{\infty} {\color{blue} g_{c}(E)} {\color{red}{ \exp\left( -\frac{E-E_{F_n}}{k_{B}T} \right) }} \,dE \]

İntegralin sonucunu değerlendirmeİntegralin sonucunu değerlendirme

\[ {\color{green} n} = N_{c} \exp\left( \frac{E_{F_n}-E_{c}}{k_{B}T} \right) \qquad N_{c}=2 \left( \frac{2\pi m_{n}^{*}k_{B}T}{h^{2}} \right)^{3/2} \] \[ {\color{green} n} = N_{c} \exp\left( \frac{E_{F_n}-E_{c}}{k_{B}T} \right) \qquad N_{c}=2 \left( \frac{2\pi m_{n}^{*}k_{B}T}{h^{2}} \right)^{3/2} \]

burada \(N_c\), iletim bandının etkin durum yoğunluğunu temsil etmektedir. Bu, çoğu sürüklenme-difüzyon yarı iletken cihaz modelinde kullanılan standart Maxwell-Boltzmann taşıyıcı yoğunluğu denklemidir.burada \(N_c\), iletim bandının etkin durum yoğunluğunu temsil etmektedir. Bu, çoğu sürüklenme-difüzyon yarı iletken cihaz modelinde kullanılan standart Maxwell-Boltzmann taşıyıcı yoğunluğu denklemidir.

4. Maxwell-Boltzmann istatistiklerini ne zaman, Fermi-Dirac istatistiklerini ise ne zaman kullanmalıyım?4. Maxwell-Boltzmann istatistiklerini ne zaman, Fermi-Dirac istatistiklerini ise ne zaman kullanmalıyım?

Yarı iletken dejenere değilse, yani serbest taşıyıcı yoğunluğu, iletim ve değerlik bantlarındaki çoğu durumun boş kalacak kadar düşükse, Maxwell-Boltzmann istatistikleri kullanılmalıdır. Bu koşullar altında, sözde Fermi seviyeleri bant kenarlarından birkaç \(k_{B}T\) birim uzakta kalır ve durum doluluk etkileri ihmal edilebilir düzeydedir. Bu yaklaşım, orta düzeyde taşıyıcı yoğunluklarında çalışan çoğu geleneksel yarı iletken cihaz için geçerlidir; buna birçok silikon pn bağlantısı, OLED sürüklenme-difüzyon simülasyonları, organik fotovoltaik cihazlar ve dejenere olmaktan uzak bir şekilde çalışan ince film güneş pilleri dahildir.Yarı iletken dejenere değilse, yani serbest taşıyıcı yoğunluğu, iletim ve değerlik bantlarındaki çoğu durumun boş kalacak kadar düşükse, Maxwell-Boltzmann istatistikleri kullanılmalıdır. Bu koşullar altında, sözde Fermi seviyeleri bant kenarlarından birkaç \(k_{B}T\) birim uzakta kalır ve durum doluluk etkileri ihmal edilebilir düzeydedir. Bu yaklaşım, orta düzeyde taşıyıcı yoğunluklarında çalışan çoğu geleneksel yarı iletken cihaz için geçerlidir; buna birçok silikon pn bağlantısı, OLED sürüklenme-difüzyon simülasyonları, organik fotovoltaik cihazlar ve dejenere olmaktan uzak bir şekilde çalışan ince film güneş pilleri dahildir.

Bunun aksine, dejenerasyon göstermeyen yarı iletkenler için Fermi-Dirac istatistikleri kullanılmalıdır. Bu tür yarı iletkenlerde taşıyıcı yoğunluğu o kadar yüksek bir düzeye ulaşır ki, mevcut elektronik durumların önemli bir kısmı doluluk kazanır. Bu durumlarda, kuazi-Fermi seviyesi bir enerji bandına yaklaşır veya bu banda girer ve Pauli dışlama ilkesi, taşıyıcı dağılımını önemli ölçüde etkiler. Fermi-Dirac istatistiklerinin sıklıkla gerekli olduğu örnekler arasında yüksek oranda katkılanmış yarı iletkenler, kuantum kuyuları, yüksek akım yoğunluğuna sahip LED'ler, yoğun taşıyıcı birikimi olan katmanlar ve bazı inorganik lazer yapıları yer alır.Bunun aksine, dejenerasyon göstermeyen yarı iletkenler için Fermi-Dirac istatistikleri kullanılmalıdır. Bu tür yarı iletkenlerde taşıyıcı yoğunluğu o kadar yüksek bir düzeye ulaşır ki, mevcut elektronik durumların önemli bir kısmı doluluk kazanır. Bu durumlarda, kuazi-Fermi seviyesi bir enerji bandına yaklaşır veya bu banda girer ve Pauli dışlama ilkesi, taşıyıcı dağılımını önemli ölçüde etkiler. Fermi-Dirac istatistiklerinin sıklıkla gerekli olduğu örnekler arasında yüksek oranda katkılanmış yarı iletkenler, kuantum kuyuları, yüksek akım yoğunluğuna sahip LED'ler, yoğun taşıyıcı birikimi olan katmanlar ve bazı inorganik lazer yapıları yer alır.

Sayısal yarı iletken simülasyonlarında, elde edilen taşıyıcı yoğunluğu denklemlerinin analitik olarak ve çok verimli bir şekilde değerlendirilebilmesi nedeniyle, mümkün olduğunca Maxwell-Boltzmann istatistikleri tercih edilir. Bu, denklemleri daha basit, daha hızlı ve sayısal olarak daha kararlı hale getirir. Buna karşılık, Fermi-Dirac istatistiklerinin sayısal olarak değerlendirilmesi önemli ölçüde daha yavaştır, çünkü taşıyıcı yoğunluğu genellikle Fermi-Dirac integralinin açıkça değerlendirilmesiyle elde edilmelidir. Uygulamada bu, genellikle enerji üzerinde sayısal bir döngü veya tablolanmış integrallerin tekrarlı olarak değerlendirilmesini gerektirir; bu da analitik Maxwell-Boltzmann yaklaşımına kıyasla önemli bir hesaplama yükü oluşturur.Sayısal yarı iletken simülasyonlarında, elde edilen taşıyıcı yoğunluğu denklemlerinin analitik olarak ve çok verimli bir şekilde değerlendirilebilmesi nedeniyle, mümkün olduğunca Maxwell-Boltzmann istatistikleri tercih edilir. Bu, denklemleri daha basit, daha hızlı ve sayısal olarak daha kararlı hale getirir. Buna karşılık, Fermi-Dirac istatistiklerinin sayısal olarak değerlendirilmesi önemli ölçüde daha yavaştır, çünkü taşıyıcı yoğunluğu genellikle Fermi-Dirac integralinin açıkça değerlendirilmesiyle elde edilmelidir. Uygulamada bu, genellikle enerji üzerinde sayısal bir döngü veya tablolanmış integrallerin tekrarlı olarak değerlendirilmesini gerektirir; bu da analitik Maxwell-Boltzmann yaklaşımına kıyasla önemli bir hesaplama yükü oluşturur.

Bu nedenle, dejenere taşıyıcı popülasyonlarının modellenmesinin gerekli olmadığı durumlarda, genellikle Maxwell-Boltzmann istatistiklerinin kullanılması tercih edilir. Ancak, dejenere taşıyıcı popülasyonları fiziksel olarak önemli olduğunda, durumların doğru bir şekilde doldurulmasını ve taşıyıcı doluluk etkilerini yakalamak için tam Fermi-Dirac istatistikleri kullanılmalıdır. Burada yapılan tartışma, yalnızca iletim ve değerlik bantlarındaki serbest taşıyıcı popülasyonlarının istatistikleriyle ilgilidir. Çok derin tuzak durumları, serbest taşıyıcıların dejenere olup olmamasına bakılmaksızın genellikle Fermi-Dirac doluluk istatistikleri gerektirir, ancak bu durum mevcut tartışmanın kapsamı dışındadır.Bu nedenle, dejenere taşıyıcı popülasyonlarının modellenmesinin gerekli olmadığı durumlarda, genellikle Maxwell-Boltzmann istatistiklerinin kullanılması tercih edilir. Ancak, dejenere taşıyıcı popülasyonları fiziksel olarak önemli olduğunda, durumların doğru bir şekilde doldurulmasını ve taşıyıcı doluluk etkilerini yakalamak için tam Fermi-Dirac istatistikleri kullanılmalıdır. Burada yapılan tartışma, yalnızca iletim ve değerlik bantlarındaki serbest taşıyıcı popülasyonlarının istatistikleriyle ilgilidir. Çok derin tuzak durumları, serbest taşıyıcıların dejenere olup olmamasına bakılmaksızın genellikle Fermi-Dirac doluluk istatistikleri gerektirir, ancak bu durum mevcut tartışmanın kapsamı dışındadır.

Yarı iletkenlerdeki dejenere durumlar için Maxwell-Boltzmann istatistiklerini kullanmak, taşıyıcı yoğunluklarını önemli ölçüde olduğundan fazla gösterebilir, çünkü bu yaklaşım Pauli dışlama ilkesini ve durum doygunluğu etkilerini göz ardı eder.Yarı iletkenlerdeki dejenere durumlar için Maxwell-Boltzmann istatistiklerini kullanmak, taşıyıcı yoğunluklarını önemli ölçüde olduğundan fazla gösterebilir, çünkü bu yaklaşım Pauli dışlama ilkesini ve durum doygunluğu etkilerini göz ardı eder.

5. Fermi-Dirac ve Maxwell-Boltzmann istatistiklerini çizdirmek için örnek komut dosyaları5. Fermi-Dirac ve Maxwell-Boltzmann istatistiklerini çizdirmek için örnek komut dosyaları

Maxwell-Boltzmann ve Fermi-Dirac taşıyıcı istatistikleri arasındaki fark, aşağıda verilen Python ve MATLAB/Octave örnek komut dosyaları kullanılarak incelenebilir. Bu komut dosyaları, ??'de gösterilen davranışı yeniden oluşturur ve sıcaklık, taşıyıcı yoğunluğu ve sözde-Fermi seviyesindeki değişikliklerin etkisinin etkileşimli olarak araştırılmasına olanak tanır.Maxwell-Boltzmann ve Fermi-Dirac taşıyıcı istatistikleri arasındaki fark, aşağıda verilen Python ve MATLAB/Octave örnek komut dosyaları kullanılarak incelenebilir. Bu komut dosyaları, ??'de gösterilen davranışı yeniden oluşturur ve sıcaklık, taşıyıcı yoğunluğu ve sözde-Fermi seviyesindeki değişikliklerin etkisinin etkileşimli olarak araştırılmasına olanak tanır.

Python örneğiPython örneği


import math
import matplotlib.pyplot as plt

# Constants
k_B = 8.617333262e-5
T = 300.0
Nc = 2.8e19

# Generate energy axis
Ef_minus_Ec = []

x = -0.4

while x <= 0.2:
    Ef_minus_Ec.append(x)
    x += 0.002

# Maxwell-Boltzmann carrier density
n_mb = []

for eta in Ef_minus_Ec:
    n = Nc * math.exp(eta / (k_B * T))
    n_mb.append(n)

# Approximate Fermi-Dirac carrier density
n_fd = []

for eta in Ef_minus_Ec:

    arg = eta / (k_B * T)

    fd = Nc * math.log(1.0 + math.exp(arg))

    n_fd.append(fd)

# Plot
plt.figure(figsize=(7,5))

plt.semilogy(
    Ef_minus_Ec,
    n_mb,
    color='#d00000',
    linewidth=3,
    label='Maxwell-Boltzmann'
)

plt.semilogy(
    Ef_minus_Ec,
    n_fd,
    color='#0044ff',
    linewidth=3,
    label='Fermi-Dirac'
)

plt.xlabel(r'$E_{F_n}-E_c$ (eV)')
plt.ylabel(r'Electron density (cm$^{-3}$)')

plt.grid(True)
plt.legend()

plt.tight_layout()
plt.show()

MATLAB / Octave örneğiMATLAB / Octave örneği


k_B = 8.617333262e-5;
T = 300.0;
Nc = 2.8e19;

Ef_minus_Ec = -0.4:0.002:0.2;

n_mb = Nc .* exp(Ef_minus_Ec ./ (k_B*T));

arg = Ef_minus_Ec ./ (k_B*T);
n_fd = Nc .* log(1.0 + exp(arg));

semilogy(Ef_minus_Ec, n_mb, 'r', 'LineWidth', 3);
hold on;
semilogy(Ef_minus_Ec, n_fd, 'b', 'LineWidth', 3);

xlabel('E_F - E_c (eV)');
ylabel('Electron density');

legend('Maxwell-Boltzmann', 'Fermi-Dirac');

grid on;

👉 Bir sonraki adım: Şimdi " Organik yarı iletkenlerde tuzakların önemi" bölümüne devam edin.👉 Bir sonraki adım: Şimdi " Organik yarı iletkenlerde tuzakların önemi" bölümüne devam edin.