Sürüklenme-difüzyon simülasyonlarında yerleşik potansiyelSürüklenme-difüzyon simülasyonlarında yerleşik potansiyel
Yerleşik potansiyel, \(V_{bi}\), farklı Fermi seviyesi konumlarına sahip iki temas veya yarı iletken bölge elektriksel olarak temas ettirildiğinde oluşan iç elektrostatik potansiyeldir. Sapma-difüzyon simülasyonlarında, yerleşik potansiyel denge durumundaki bant eğimini belirler, başlangıç elektrik alanını ayarlar ve Poisson denklemini ve taşıyıcı süreklilik denklemlerini çözmek için başlangıç noktasını tanımlar.Yerleşik potansiyel, \(V_{bi}\), farklı Fermi seviyesi konumlarına sahip iki temas veya yarı iletken bölge elektriksel olarak temas ettirildiğinde oluşan iç elektrostatik potansiyeldir. Sapma-difüzyon simülasyonlarında, yerleşik potansiyel denge durumundaki bant eğimini belirler, başlangıç elektrik alanını ayarlar ve Poisson denklemini ve taşıyıcı süreklilik denklemlerini çözmek için başlangıç noktasını tanımlar.
Şekil ??, Fermi seviyelerinin hizalanmasıyla oluşan dahili potansiyelin oluşumunu göstermektedir. (a) bölümünde, iki malzeme birbirinden ayrılmıştır. Soldaki malzeme yüksek sayıda boşluğa sahipken, sağdaki malzeme yüksek sayıda elektrona sahiptir. İki malzeme henüz elektriksel temas halinde olmadığı için, elektrokimyasal potansiyelleri birbirinden bağımsızdır ve Fermi seviyelerinin hizalanmasına gerek yoktur.Şekil ??, Fermi seviyelerinin hizalanmasıyla oluşan dahili potansiyelin oluşumunu göstermektedir. (a) bölümünde, iki malzeme birbirinden ayrılmıştır. Soldaki malzeme yüksek sayıda boşluğa sahipken, sağdaki malzeme yüksek sayıda elektrona sahiptir. İki malzeme henüz elektriksel temas halinde olmadığı için, elektrokimyasal potansiyelleri birbirinden bağımsızdır ve Fermi seviyelerinin hizalanmasına gerek yoktur.
İki malzeme temas ettirildiğinde, Şekil (b)'de şematik olarak gösterildiği gibi, yük taşıyıcıları bu malzemeler arasında yeniden dağılabilir. Elektronlar, daha yüksek elektron kimyasal potansiyeline sahip malzemeden, daha düşük elektron kimyasal potansiyeline sahip malzemeye doğru hareket ederken, boşluklar ise ters yönde yeniden dağılır. Bu yük transferi sonsuza kadar devam edemez: arkasında iyonize yük bırakır ve içsel bir elektrik alanı oluşturur. Termodinamik dengede, yük taşıyıcı hareketini sağlayan net kuvvet ortadan kalkar ve Fermi seviyesi, birleşik yapı boyunca mekânsal olarak sabit hale gelir.İki malzeme temas ettirildiğinde, Şekil (b)'de şematik olarak gösterildiği gibi, yük taşıyıcıları bu malzemeler arasında yeniden dağılabilir. Elektronlar, daha yüksek elektron kimyasal potansiyeline sahip malzemeden, daha düşük elektron kimyasal potansiyeline sahip malzemeye doğru hareket ederken, boşluklar ise ters yönde yeniden dağılır. Bu yük transferi sonsuza kadar devam edemez: arkasında iyonize yük bırakır ve içsel bir elektrik alanı oluşturur. Termodinamik dengede, yük taşıyıcı hareketini sağlayan net kuvvet ortadan kalkar ve Fermi seviyesi, birleşik yapı boyunca mekânsal olarak sabit hale gelir.
(c) panelinde, dengeye ulaşıldıktan sonra oluşan ilgili enerji bandı diyagramı gösterilmektedir. İletkenlik bandı kenarı \(E_C\) ve değerlik bandı kenarı \(E_V\), birleşim noktasında bükülür, çünkü elektrostatik potansiyel konuma göre değişir. Yerleşik potansiyel \(\Phi_i\), başlangıçta birbirinden ayrık olan iki malzemenin Fermi seviyelerini hizalamak için gereken elektrostatik potansiyel farkıdır. Eşdeğer olarak, bu, yükün yeniden dağılmasıyla oluşan iç elektrik alanla ilişkili potansiyel düşüşüdür.(c) panelinde, dengeye ulaşıldıktan sonra oluşan ilgili enerji bandı diyagramı gösterilmektedir. İletkenlik bandı kenarı \(E_C\) ve değerlik bandı kenarı \(E_V\), birleşim noktasında bükülür, çünkü elektrostatik potansiyel konuma göre değişir. Yerleşik potansiyel \(\Phi_i\), başlangıçta birbirinden ayrık olan iki malzemenin Fermi seviyelerini hizalamak için gereken elektrostatik potansiyel farkıdır. Eşdeğer olarak, bu, yükün yeniden dağılmasıyla oluşan iç elektrik alanla ilişkili potansiyel düşüşüdür.
Bu, bir yarı iletken birleşiminde veya bir cihazdaki iki asimetrik temas arasında yerleşik voltajı oluşturan aynı fiziksel mekanizmadır. Temas öncesinde, iki tarafın farklı iş fonksiyonları, taşıyıcı yoğunlukları veya Fermi seviyesi konumları olabilir. Temas sonrasında, denge durumu tek bir Fermi seviyesi gerektirir ve bu fark, bant eğimi ve iç elektrostatik potansiyel aracılığıyla giderilir. Sürüklenme-difüzyon simülasyonlarında, bu yerleşik potansiyel elektrostatik potansiyel aracılığıyla devreye girer ve bu nedenle temas noktalarındaki yerel taşıyıcı yoğunluklarını, akım akışını ve enjeksiyon bariyerlerini değiştirir.Bu, bir yarı iletken birleşiminde veya bir cihazdaki iki asimetrik temas arasında yerleşik voltajı oluşturan aynı fiziksel mekanizmadır. Temas öncesinde, iki tarafın farklı iş fonksiyonları, taşıyıcı yoğunlukları veya Fermi seviyesi konumları olabilir. Temas sonrasında, denge durumu tek bir Fermi seviyesi gerektirir ve bu fark, bant eğimi ve iç elektrostatik potansiyel aracılığıyla giderilir. Sürüklenme-difüzyon simülasyonlarında, bu yerleşik potansiyel elektrostatik potansiyel aracılığıyla devreye girer ve bu nedenle temas noktalarındaki yerel taşıyıcı yoğunluklarını, akım akışını ve enjeksiyon bariyerlerini değiştirir.
2. Dahili potansiyelin hesaplanması2. Dahili potansiyelin hesaplanması
Aşağıdaki türetme, simülasyonda kullanılan yerleşik potansiyel denklemini, katkı maddesi konsantrasyonları yerine temas yüzeyindeki elektron ve boşluk yoğunluklarından elde eder. Bu form, organik yarı iletkenler, ince film güneş hücreleri, OLED'ler ve sınır taşıyıcı yoğunluklarının doğrudan belirtildiği diğer cihazlar için kullanışlıdır.Aşağıdaki türetme, simülasyonda kullanılan yerleşik potansiyel denklemini, katkı maddesi konsantrasyonları yerine temas yüzeyindeki elektron ve boşluk yoğunluklarından elde eder. Bu form, organik yarı iletkenler, ince film güneş hücreleri, OLED'ler ve sınır taşıyıcı yoğunluklarının doğrudan belirtildiği diğer cihazlar için kullanışlıdır.
Sürüklenme-difüzyon simülasyonlarında ilk adım, cihaz yapısının sahip olduğu iç potansiyeli belirlemektir. Bu, Fermi seviyesinin denge durumunda uzaysal olarak sabit olması gerektiği gerekliliğinden kaynaklanır (bkz. ??). İki temas farklı taşıyıcı yoğunlukları uyguladığında, bu koşul yalnızca iç bir elektrostatik potansiyelin oluşmasıyla sağlanabilir. Burada bant kenarları \(E_C\) ve \(E_V\) olarak gösterilir; organik yarı iletkenlerde bunlar eşdeğer olarak LUMO ve HOMO seviyeleriyle, yani \(E_{LUMO}\) ve \(E_{HOMO}\) ile temsil edilir.Sürüklenme-difüzyon simülasyonlarında ilk adım, cihaz yapısının sahip olduğu iç potansiyeli belirlemektir. Bu, Fermi seviyesinin denge durumunda uzaysal olarak sabit olması gerektiği gerekliliğinden kaynaklanır (bkz. ??). İki temas farklı taşıyıcı yoğunlukları uyguladığında, bu koşul yalnızca iç bir elektrostatik potansiyelin oluşmasıyla sağlanabilir. Burada bant kenarları \(E_C\) ve \(E_V\) olarak gösterilir; organik yarı iletkenlerde bunlar eşdeğer olarak LUMO ve HOMO seviyeleriyle, yani \(E_{LUMO}\) ve \(E_{HOMO}\) ile temsil edilir.
Aşağıdaki denklemlerde, \(\phi\) elektrostatik potansiyel değişimini ve \(V_{bi}\) ise cihaz üzerindeki toplam içsel potansiyeli ifade eder.Aşağıdaki denklemlerde, \(\phi\) elektrostatik potansiyel değişimini ve \(V_{bi}\) ise cihaz üzerindeki toplam içsel potansiyeli ifade eder.
Yerleşik potansiyeli değerlendirmek için aşağıdaki değerlere ihtiyaç vardır:Yerleşik potansiyeli değerlendirmek için aşağıdaki değerlere ihtiyaç vardır:
- \(n\) ve \(p\) temas noktalarındaki taşıyıcı yoğunlukları.\(n\) ve \(p\) temas noktalarındaki taşıyıcı yoğunlukları.
- Etkili durum yoğunlukları, \(N_c\) ve \(N_v\).Etkili durum yoğunlukları, \(N_c\) ve \(N_v\).
- Etkili bant aralığı, \(E_g\).Etkili bant aralığı, \(E_g\).
Sol taraftaki temas noktası, \(0\) V değerindeki elektrostatik potansiyel ile referans alınır. Buna göre ilgili bant kenarları şöyledir:Sol taraftaki temas noktası, \(0\) V değerindeki elektrostatik potansiyel ile referans alınır. Buna göre ilgili bant kenarları şöyledir:
\[ E_C = -\chi \quad,\quad E_V = -\chi - E_g \] \[ E_C = -\chi \quad,\quad E_V = -\chi - E_g \]
Maxwell-Boltzmann istatistikleri varsayıldığında, sol taraftaki taşıyıcı yoğunlukları şöyledir:Maxwell-Boltzmann istatistikleri varsayıldığında, sol taraftaki taşıyıcı yoğunlukları şöyledir:
\[ n_l = N_c \exp\!\left(\frac{F - E_C}{kT}\right) \quad,\quad p_l = N_v \exp\!\left(\frac{E_V - F}{kT}\right) \] \[ n_l = N_c \exp\!\left(\frac{F - E_C}{kT}\right) \quad,\quad p_l = N_v \exp\!\left(\frac{E_V - F}{kT}\right) \]
Denge durumunda Fermi seviyesi \(F\), cihazın tamamında sabittir. Eğer sağ taraftaki bağlantı farklı taşıyıcı yoğunlukları uyguluyorsa, bu durum elektrostatik bir potansiyel \(\phi\) ile bant kenarlarını kaydırarak sağlanır:Denge durumunda Fermi seviyesi \(F\), cihazın tamamında sabittir. Eğer sağ taraftaki bağlantı farklı taşıyıcı yoğunlukları uyguluyorsa, bu durum elektrostatik bir potansiyel \(\phi\) ile bant kenarlarını kaydırarak sağlanır:
\[ E_C = -\chi - q\phi \quad,\quad E_V = -\chi - E_g - q\phi \] \[ E_C = -\chi - q\phi \quad,\quad E_V = -\chi - E_g - q\phi \]
Sağ taraftaki taşıyıcı yoğunlukları şu şekilde değişir:Sağ taraftaki taşıyıcı yoğunlukları şu şekilde değişir:
\[ n_r = N_c \exp\!\left(\frac{F - E_C}{kT}\right) \quad,\quad p_r = N_v \exp\!\left(\frac{E_V - F}{kT}\right) \] \[ n_r = N_c \exp\!\left(\frac{F - E_C}{kT}\right) \quad,\quad p_r = N_v \exp\!\left(\frac{E_V - F}{kT}\right) \]
Bu nedenle, sürüklenme-difüzyon modelindeki yerleşik potansiyel, uygulanan sınır taşıyıcı yoğunluklarını tek ve uzaysal olarak sabit bir Fermi seviyesiyle uyumlu hale getirmek için gereken elektrostatik kaymadır. \(\phi\) için açık ifade, doğrudan bu koşuldan türetilir.Bu nedenle, sürüklenme-difüzyon modelindeki yerleşik potansiyel, uygulanan sınır taşıyıcı yoğunluklarını tek ve uzaysal olarak sabit bir Fermi seviyesiyle uyumlu hale getirmek için gereken elektrostatik kaymadır. \(\phi\) için açık ifade, doğrudan bu koşuldan türetilir.
2.1 Taşıyıcı yoğunluklarından türetilen yerleşik potansiyel denklemi2.1 Taşıyıcı yoğunluklarından türetilen yerleşik potansiyel denklemi
Elektron yoğunluğu ifadesini yeniden düzenleyerek,Elektron yoğunluğu ifadesini yeniden düzenleyerek,
\[ n = N_c \exp\!\left(\frac{F-E_C}{kT}\right) \quad \Rightarrow \quad F - E_C = kT \ln\!\left(\frac{n}{N_c}\right) \] \[ n = N_c \exp\!\left(\frac{F-E_C}{kT}\right) \quad \Rightarrow \quad F - E_C = kT \ln\!\left(\frac{n}{N_c}\right) \]
Her temas anında (elektrostatik hizalama öncesinde) bu değerlendirme yapıldığında şu sonuçlar elde edilir:Her temas anında (elektrostatik hizalama öncesinde) bu değerlendirme yapıldığında şu sonuçlar elde edilir:
\[ F_l = -\chi + kT \ln\!\left(\frac{n_l}{N_c}\right) \quad,\quad F_r = -\chi + kT \ln\!\left(\frac{n_r}{N_c}\right) \] \[ F_l = -\chi + kT \ln\!\left(\frac{n_l}{N_c}\right) \quad,\quad F_r = -\chi + kT \ln\!\left(\frac{n_r}{N_c}\right) \]
Denge durumunda Fermi seviyelerinin aynı olması gerekir, bu nedenle başlangıçtaki farkları elektrostatik potansiyel farkına dönüşür:Denge durumunda Fermi seviyelerinin aynı olması gerekir, bu nedenle başlangıçtaki farkları elektrostatik potansiyel farkına dönüşür:
\[ qV_{bi} = F_r - F_l \] \[ qV_{bi} = F_r - F_l \]
Yerine koyarak elde ederiz:Yerine koyarak elde ederiz:
\[ qV_{bi} = kT \ln\!\left(\frac{n_r}{N_c}\right) - kT \ln\!\left(\frac{n_l}{N_c}\right) \] \[ qV_{bi} = kT \ln\!\left(\frac{n_r}{N_c}\right) - kT \ln\!\left(\frac{n_l}{N_c}\right) \]
bu nedenlebu nedenle
\[ V_{bi} = \frac{kT}{q} \ln\!\left(\frac{n_r}{n_l}\right) \] \[ V_{bi} = \frac{kT}{q} \ln\!\left(\frac{n_r}{n_l}\right) \]
Benzer şekilde, delik yoğunluğunu kullanarak,Benzer şekilde, delik yoğunluğunu kullanarak,
\[ V_{bi} = \frac{kT}{q} \ln\!\left(\frac{p_l}{p_r}\right) \] \[ V_{bi} = \frac{kT}{q} \ln\!\left(\frac{p_l}{p_r}\right) \]
Yerleşik potansiyel denkleminin bu formu, temas noktalarındaki taşıyıcı yoğunluklarının doğrudan belirtildiği, sürüklenme-difüzyon simülasyonlarında dahili olarak kullanılan formdur.Yerleşik potansiyel denkleminin bu formu, temas noktalarındaki taşıyıcı yoğunluklarının doğrudan belirtildiği, sürüklenme-difüzyon simülasyonlarında dahili olarak kullanılan formdur.
Bu işlem, temas noktalarındaki hem yerleşik potansiyeli hem de ilişkili azınlık taşıyıcı yoğunluklarını belirler. Sonsuz rekombinasyon hızı varsayılır, böylece taşıyıcı yoğunlukları yerel denge ile belirlenir. Sonlu rekombinasyon hızları ek parametreler ortaya çıkarır ve genellikle deneysel cihaz özelliklerini yeniden üretmek için gerekli değildir.Bu işlem, temas noktalarındaki hem yerleşik potansiyeli hem de ilişkili azınlık taşıyıcı yoğunluklarını belirler. Sonsuz rekombinasyon hızı varsayılır, böylece taşıyıcı yoğunlukları yerel denge ile belirlenir. Sonlu rekombinasyon hızları ek parametreler ortaya çıkarır ve genellikle deneysel cihaz özelliklerini yeniden üretmek için gerekli değildir.
Yerleşik potansiyelin önemi nedir?Yerleşik potansiyelin önemi nedir?
Cihazın içindeki potansiyel, cihazın iç elektrik alanını belirler ve bu nedenle yük ayrışımını, enjeksiyonunu ve çekilmesini kontrol eder. Bu potansiyelin hesaplanmasındaki hatalar, doğrudan tahmin edilen akım-gerilim özelliklerine ve rekombinasyon profillerine yansır.Cihazın içindeki potansiyel, cihazın iç elektrik alanını belirler ve bu nedenle yük ayrışımını, enjeksiyonunu ve çekilmesini kontrol eder. Bu potansiyelin hesaplanmasındaki hatalar, doğrudan tahmin edilen akım-gerilim özelliklerine ve rekombinasyon profillerine yansır.
Cihazdaki potansiyel profilinin başlangıç tahminini yapmak için, önceden bilinen potansiyel özelliklerinden yararlanarak doğrusal bir yaklaşım kullanabiliriz. Bu sayede yaklaşık yük taşıyıcı yoğunlukları elde edilir. Bu değerler, öz-tutarlı potansiyeli ve taşıyıcı dağılımlarını hesaplayan ana Newton çözümleyicisi için başlangıç değerleri olarak kullanılır. Newton çözümleyicisi, aşağıdaki bölümde açıklanmıştır.Cihazdaki potansiyel profilinin başlangıç tahminini yapmak için, önceden bilinen potansiyel özelliklerinden yararlanarak doğrusal bir yaklaşım kullanabiliriz. Bu sayede yaklaşık yük taşıyıcı yoğunlukları elde edilir. Bu değerler, öz-tutarlı potansiyeli ve taşıyıcı dağılımlarını hesaplayan ana Newton çözümleyicisi için başlangıç değerleri olarak kullanılır. Newton çözümleyicisi, aşağıdaki bölümde açıklanmıştır.